محیط زیست, ویژه

جازموريان از باتلاقي سرسبز تا کانون طوفان نمک

۰ 11
image_pdfimage_print

ايرن- باتلاق بين المللي جازموريان در جنوب شرق ايران که روزگاري در اين ايام سال ميزبان انواع پرندگان مهاجر بود هم اکنون به صورت کامل خشک شده و به کانون بروز طوفان نمک در جنوب کرمان تبديل شده است. ادامه اين روند در آينده مي تواند موجب افزايش موج مهاجرت روستائيان و عشاير از حاشيه جازموريان و همچنين تشديد خشکي گسترده جنگلها و مراتع اطراف شود.

به گزارش خبرنگار مهر، اين روزها بسيار از درياچه اروميه و کاهش سطح آب اين درياچه شنيده ايم. همچنين هامون نيز در شرق کشور توجه مسئولان را جلب کرده است. در اين ميان شرايط درياچه هامون بسيار پيچيده تر است هر چند کانون توجه مسئولان همان درياچه اروميه است.

طي روزهاي اخير اما خبرهايي از ورود محدود آب از چاه نيمه ها به درياچه هامون منتشر شده است، طرحي که گفته مي شود نه تنها دردي از هامون دوا نمي کند بلکه موجب هدر رفتن آب چاه نيمه ها و کمبود آب در زمينه شرب و کشاورزي در برخي از مناطق جمعيتي نيز خواهد شد و آب رها شده در هامون نيز به دليل عدم تداوم طرح در زماني اندک تبخير خواهد شد.

به هر روي اين روزها هامون و درياچه اروميه در صدر خبرها قرار دارند اما در کرمان به زحمت مي توان از قول مسئولان رده بالاي استان در خصوص بزرگترين باتلاق بين المللي جنوب شرق کشور مطلبي پيدا کرد.

گويي باتلاق بين المللي جازموريان به فراموشي سپرده شده است، باتلاق جازموريان اما هنوز هم وجود دارد و مردم محلي خواستار احياء اين باتلاق هستند. بقايايي از باتلاقي که تنها چند سال پيش از اين، منطقه اي بکر و دست نخورده از طبيعت ايران زمين بود همچنان در جنوب کرمان خودنمايي مي کند.
مراتعي بکر که به بيابان بي آب و علف تبديل شد

اين باتلاق در جنوب شرقي ايران، در جنوب کرمان و هم مرز با سيستان و بلوچستان قرار دارد. اين روزها از اين باتلاق چيزي نمانده به جز بيابان و بسياري از مردمان عشاير و روستايي که از وجود اين باتلاق ارتزاق مي کردند به دليل خشک شدن باتلاق روستاها و مناطق جمعيتي را ترک کرده اند و خبري از اصلاح در امور باتلاق جازموريان ديده نمي شود.

پيش از اين باتلاق هزاران هکتار از جنوب کرمان را به خود اختصاص داده بود. اين حوزه آبي متشکل از درياچه اي مرکزي بود که در طول سال و به فراخور فصول مختلف بزرگ و کوچک مي شد. در اطراف درياچه نيز باتلاقي بزرگ قرار داشت که در اين باتلاق و اطراف آن نيزارها و علفزارهاي گسترده رشد مي کرد و چندين هکتار را به صورت دشتي سبز در مقابل چشم بيننده قرار مي داد.

هزاران گونه گياهي و جانوري در اطراف اين باتلاق مي زيستند از گونه هاي آبزي گرفته تا گياهان نادر و حيوانات وحشي اما امروز تا چشم کار مي کند در بستر جازموريان جز بيابان چيز ديگري نيست.

دليل خشک شدن باتلاق جازموريان تنها يک چيز است و آن عدم تحقق حق آبه جازموريان از رودخانه هاي بالا دست است.

سد سازي بي رويه دليل خشک شدن جازموريان

مهمترين منبع آبي اين باتلاق در واقع رودخانه هاي دائمي و خورشان هليل رود و بم پور بودند اما احداث سد در بالا دست اين رودخانه ها هر روز از حجم آب ورودي به باتلاق کاست و هم اکنون آبي براي ورود به اين باتلاق وجود ندارد.

خشکسالي و کمبود شديد بارندگي در جنوب کرمان نيز سبب شد رودخانه هاي فصلي و محلي نيز بي آب بمانند هر چند که ساخت بندهاي خاکي و سدهاي کوچک بر روي اين رودخانه ها هم در خشکيدگي جازموريان بي تاثير نبوده است.
نکته قابل توجه اينکه کمتر مسئولي در استان کرمان در راستاي احياء مجدد جازموريان حتي حرف زده است و در مقام عمل نيز وقتي حرفي نباشد مسلما عملي هم نخواهد بود.

در مقابل اقدامات و پيگيريهاي مسئولان سيستان و بلوچستان، آذربايجان شرقي و غربي براي احياي هامون و درياچه اروميه زبان زد است.

هر چند به دليل کمبود اعتبارات و اولويت بنديها شايد پرداختن به امور زيست محيطي در ليست کارهاي مسئولان استان نباشد اما اگر ژرف تر به پديده خشک شدن جازموريان بنگريم به صدمات جبران ناپذير اقتصادي مي رسيم که جنوب کرمان را به دليل خشک شدن جازموريان تهديد مي کند.

حوزه آبي که به کانون طوفان نمکي تبديل شد

نخست اينکه طي سالهاي اخير شاهد روند افزايشي طوفانهاي شن و نمک در منطقه بوده ايم که علاوه بر صدمه مالي به زير ساختهاي منطقه، موجب کوچ عشاير و روستائيان از جازموريان شده است.

اين مسئله در کنار خسارات جبران ناپذير اقتصادي موجب خالي شدن جازموريان از سکنه و تهديدات اجتماعي و امنيتي خواهد شد.

نزديکي جازموريان به مرزهاي شرقي را نبايد ناديده گرفت و مسلما خسارات مالي ناشي از تهديداتي از جمله قاچاق مي تواند جبران ناپذير باشد.

از سوي ديگر از بين رفتن هزاران هکتار مرتع در اطراف باتلاق جازموريان زمينه دامداري به عنوان مهمترين شغل مردم اين منطقه را از بين برده است.

روزگاري نه چندان دور جازموريان قطب اصلي توليد دام در جنوب شرق کشور محسوب مي شد و به گفته مردم محلي به دليل گستردگي گياهان اطراف باتلاق حتي رفت و آمد در اطراف باتلاق هم غير ممکن بود. اما امروز هر چند که همچنان به دليل بقاياي به جاي مانده از جازموريان شاهد تداوم دامداري هستيم اما توليد دام در اين منطقه روند کاهشي را طي مي کند و اين امر نيز مي تواند بر اقتصاد استان تاثير منفي بگذارد.

حق آبه جازموريان تامين نمي شود

فرج الله عارفي نماينده مردم جيرفت و عنبرآباد در جنوب استان کرمان در مجلس شوراي اسلامي با ابراز تاسف از وضعيت موجود درياچه اروميه اظهار داشت: به دليل احداث سدهايي از جمله سد جيرفت، بافت و رابر آب هليل رود به شدت کاهش يافته و حق آبه جازموريان سالهاست تامين نشده است و به مرور زمان باتلاق خشکيده است و هزاران هکتار مرتع و جنگل در حاشيه رودخانه ها و باتلاق خشک شده اند.

وي تصريح کرد: عملا سدها روي سرشاخه هاي تامين آب جازموريان بنا شده اند و امکان رسيدن آب به جازموريان وجود ندارد.

عارفي خواستار عزم مسئولان براي نجات جازموريان شد و گفت: همان طور که دولت براي نجات هامون و جازموريان حساسيت نشان مي دهد جازموريان را هم بايد نجات دهد.

وي ادامه داد: همچنان سدهايي در بالا دست رودخانه ها در حال احداث است و اين نشان مي دهد که نه تنها حساسيت براي نجات جازموريان ايجاد نشده است بلکه سدسازي در حال ادامه يافتن است.

وي زندگي دامداران اين مناطق را وابسته به جازموريان دانست و گفت: در صورت تداوم اين وضعيت شاهد بروز مشکلات اقتصادي براي مردم منطقه جازموريان خواهيم بود.

وي از در معرض خطر قرار گرفتن مناطق جنوبي کرمان به دليل وزش بادهاي نمکي خبر داد و گفت: اين پديده در کنار دامداري کشاورزي مردم را نيز نابود مي کند.

افزايش طوفانهاي شن و نمک در جازموريان

مديرکل منابع طبيعي و آبخيزداري جنوب استان کرمان نيز در گفتگو با مهر ضمن هشدار در خصوص وضعيت جازموريان گفت: خشکسالي و خشک شدن جازموريان اکوسيستم اين منطقه را تهديد مي کند.

افشارزاده ادامه داد: خشکسالي در جنوب کرمان آنقدر شديد شده است که شاهد نشست زمين در دشتهاي جنوب کرمان هستيم که بيشترين تمرکز نشست نيز در چهار منطقه ديده مي شود.

وي ادامه داد: جازموريان قطب توليد علوفه در کشور محسوب مي شد و در چند سال قبل جازموريان ضمن تامين علوفه استان کرمان نقشي محوري در صادرات علوفه نيز داشت اما به دليل احداث سدهاي بالا دست عملا جازموريان امروز خشک شده و به کانون طوفان شن و نمک تبديل شده است.

وي با اشاره به شور شدن اراضي اطراف گفت: وزش باد و وجود شوره زارها مناطق اطراف جازموريان در جنوب کرمان را در معرض طوفان شن و نمک قرار داده است.

تخصيص حق آبه جازموريان در شرايطي که همه از لزوم توسعه اقتصادي استان سخن مي گويند از اهميت بالايي برخوردار است زيرا در کنار توسعه اقتصادي به خصوص در بخش دامپروري و کشاورزي از بروز خسارتهاي ميلياردي بر اثر طوفانهاي شن و نمک و قاچاق دام و کالا در منطقه مي کاهد.

 

در باره نویسنده / 

مدیروبسایت

مطالب مرتبط

ارسال پاسخ

ایمیل شما نمایش داده نمی‌شود. موارد مورد نیاز علامتگذاری شده است *

تازه ترین مطالب

  • خونریزی شدید دوران قاعدگی یا منوراژی؛ علائم، علل ایجاد و درمان

    میزان طبیعی از دست دادن خون در یک قاعدگی طبیعی ۶۰ میلی لیتر می باشد از دست دادن خون بیش از  ۸۰ میلی لیتر در یک قاعدگی با طول مدت طبیعی و یا قاعدگی طولانی مدت(بیش از۷روز)به عنوان خونریزی بیش از حد و یا منوراژی شمرده می شود.

  • روشهای سالم افزایش وزن

    اکثر افراد به اشخاصی که می خواهند وزن اضافه کنند، غبطه می خورند چون تعداد افرادی که  دچار اضافه وزن هستند بیشتر بوده و برای این افراد پرهیزات غذایی بسیار دشوار می باشد.

  • تهوع و استفراغ بارداری و راههای درمان آن

    بروز تهوع خفیف تا شدید که گاهی با استفراغ همراه است،در سه ماهه اول بارداری غیرطبیعی نیست.تقریبا ۵۰%زنان در طی دوران بارداری این علائم را تجربه می کنند. تهوع ممکن است در هر زمانی از روز اتفاق بیفتد اما صبح ها شایع تر بوده و به همین علت عارضه صبح گاهی نامیده می شود