قند خون و یک زندگی
دیابت, ویژه

از قند خون بالا چه می دانیم؟

2
image_pdfimage_print

اصطلاح علمی برای توصیف قند خون بالا، «هیپرگلیسمی» است. قند خون زمانی بالا می رود که مقدار انسولین موجود در بدن بسیار اندک است یا بدن قادر نیست به درستی از انسولین موجود استفاده کند. دو نوع قند خون بالا در افراد دیابتی وجود دارد:
قند خون بالای ناشتا: قند خون بالای ۱۳۰ میلی گرم بر دسی لیتر.
قند خون بالای بعد از غذا: قند خون بالای ۱۸۰ میلی گرم بر دسی لیتر.


توجه داشته باشید که اهداف کنترل قند خون با توجه به سن و بیماری های همراه متفاوت بوده، لذا همواره اهداف مناسب را از پزشک خود جویا شوید.

علایم قند خون بالا در دیابت چیست؟

دانستن علائم اولیه قند خون بالا برای افراد دیابتی، بسیار مهم است. در صورت عدم درمان، قند خون بالا می تواند منجر به کتواسیدوز (خصوصا در دیابت نوع یک) یا کمای دیابتی (خصوصا در دیابت نوع دو) گردد؛ که هر دو جزء اورژانس های جدی پزشکی تلقی ﻣﻲشوند.

علایم اولیه قند خون بالا در دیابت

هر زمان که علایمی نظیر تشنگی زیاد، سردرد، اختلال در تمرکز، تاری دید، تکرر ادرار، خستگی مفرط و ضعف را احساس کردید حتما قند خون خود را پایش نمایید.

مشکلات ناشی از قند خون بالا در دراز مدت

قند خون بالا در طولانی مدت، می تواند مشکلاتی نظیر عفونت های پوستی ، تاخیر در التیام زخم ها، کاهش بینایی، مشکلات گوارشی مانند یبوست مزمن یا اسهال، آسیب به چشم ها و کلیه ها را ایجاد نماید. علاوه بر این آسیب اعصاب می تواند منجر به درد، سردی و بی حسی پاها شده و همچنین ریزش مو در اندام های تحتانی و یا اختلال نعوظ را در آقایان به دنبال داشته باشد.

دلایل قند خون بالا در دیابت چیست؟

عدم دریافت انسولین کافی، فراموش کردن تزریق انسولین یا مصرف قرص های کاهنده قند خون همینطور مصرف مقدار زیاد کربوهیدرات نسبت به میزان انسولین تجویزی از عوامل اصلی قند خون بالا در افراد دیابتی است. از سایر عواملی که می تواند باعث بروز قند خون بالا گردد می توان به مواردی مانند عفونت، بیماری، استرس زیاد و فعالیت کم اشاره نمود.

عوارض قند خون بالا

قند خون بالا در دراز مدت می تواند باعث بروز بیماری های قلبی و عروقی، آسیب به اعصاب (نوروپاتی)، آسیب به کلیه (نفروپاتی) و همینطور آسیب به عروق خونی شبکیه (رتینوپاتی دیابتی) و حتی نابینایی شود.
سایر مشکلاتی که می توانند در اثر قند خون بالا ایجاد شوند عبارتند از:
تاری عدسی چشم (آب مروارید)
افزایش فشار داخل چشم ( آب سیاه)
احساس ناراحتی در پاها به دلیل آسیب اعصاب یا خون رسانی ناکافی، که ممکن است باعث ایجاد عفونت های جدی شود.
مشکلات استخوان و مفاصل، مانند پوکی استخوان، سندرم تونل کارپال و شانه منجمد
مشکلات پوستی شامل عفونت های باکتریایی و قارچی و زخم های غیر قابل ترمیم
عفونت دندان و لثه
اورژانس قند خون بالا
چنانچه قند خون خیلی بالا برود یا مدت طولانی بالا بماند، ممکن است یکی از دو حالت خطرناک زیر اتفاق بیافتد که هردو از اورژانس های دیابت محسوب ﻣﻲشوند.
کتواسیدوز دیابتی: کتواسیدوز دیابتی زمانی ایجاد ﻣﻲشود که انسولین کمی در بدن وجود داشته باشد. بدون حضور انسولین کافی، قند خون نمی تواند وارد سلول ها شده و به عنوان منبع انرژی مصرف شود. در نتیجه قند خون بالا و بالاتر رفته و بدن به ناچار برای تامین انرژی خود از چربی ها استفاده می کند. ادامه این روند باعث تولید اسیدهایی سمی به نام «کتون » در بدن می شود. کتون های اضافی در خون تجمع یافته و سرانجام وارد ادرار می شوند. اگر این شرایط درمان نگردد می تواند منجر به کمای دیابتی شده و زندگی فرد را با تهدید جدی رو به رو سازد.
کمای قند بالا یا سندرم هیپراسمولار دیابتی: این حالت بیشتر در افراد مبتلا به دیابت نوع دو رخ می دهد و زمانی ایجاد می شود که بدن انسولین تولید می کند اما این انسولین نمی تواند کار خود را به درستی انجام دهد. در این حالت ممکن است قند خون به شدت بالا برود زیرا انسولین موجود درست کار نمی کند و در نتیجه بدن ﻧﻤﻲتواند از گلوکز یا چربی به عنوان منبع سوخت استفاده نماید. در ادامه قند خون وارد ادرار شده و حجم ادرار افزایش می یابد. در صورت عدم درمان، قند بالا می تواند منجر به کما گشته و به دلیل کم آب شدن بدن، زندگی فرد در معرض تهدید قرار گیرد. در نتیجه؛ درمان به موقع و مناسب پزشکی در این موارد، حیاتی است

پیشگیری

توصیه های زیر می تواند به حفظ قند خون شما در محدوده هدف کمک نماید:
برنامه غذایی دیابتی خود را دنبال نمایید. باید میزان و زمان بندی وعده ها و میان وعده ها را با انسولین یا داروهای دیابت خوراکی خود تنظیم نمایید.
قند خون خود را پایش نمایید. بسته به نوع برنامه درمانی شما، ممکن است لازم باشد چند بار در هفته یا چند بار در روز قند خون را اندازه گیری و ثبت کنید. اندازه گیری دقیق قند، تنها راه اطمینان از قرار داشتن قند خون خود در محدوده هدف است.
داروی خود را طبق تجویز پزشک مصرف نمایید.
در صورت تغییر فعالیت بدنی، داروهای خود را تنظیم نمایید. این تنظیم باید بر اساس نتایج تست قند خون و نوع و طول مدت فعالیت صورت گیرد. توجه داشته باشید که باید در این زمینه با پزشک خود مشورت نمایید.

کارت شناسایی دیابت

بسیاری از افراد مبتلا به دیابت، به خصوص کسانی که از انسولین استفاده می کنند، باید یک کارت شناسایی دیابتی با خود همراه داشته باشند.
در صورت افت قند خون یا قند خون بالای شدید، تصادف، یا سایر مواقع اضطراری، کارت شناسایی دیابتی می تواند اطلاعات حیاتی در مورد وضعیت سلامت شخص، مانند نوع دیابت و استفاده از انسولین را فراهم نماید. پرسنل اورژانس پزشکی آموزش دیده اند تا زمانی که فرد قادر به ارائه مشخصات خود نباشد، به دنبال چنین مدارکی بگردند.
پس به عنوان یک فرد دیابتی همواره کارت شناسایی دیابت خود را به همراه داشته باشید.

قند خون بالا چگونه درمان می شود؟

 

در صورت بروز هر یک از نشانه های اولیه قند خون بالا، حتما قند خون خود را چک کرده و با پزشک خود تماس بگیرید. ممکن است پزشک نتایج چندین بار اندازه گیری قند خون را خواسته و یکی از توصیه های زیر را ارائه دهد:
آب بیشتری بنوشید. آب کمک می کند تا قند اضافی از طریق ادرار دفع شود، علاوه بر این نوشیدن آب مانع از دست رفتن آب بدن شما می گردد.
ورزش کنید. ورزش به کاهش قند خون شما کمک خواهد کرد. البته توجه داشته باشید در صورتی که شما مبتلا به دیابت نوع یک بوده و قند خونتان بالاتر از ۲۵۰ میلی گرم بر دسی لیتر باشد، می باید ابتدا تست کتون ادرار را انجام دهید. در صورت مثبت بودن این تست شما نباید ورزش نمایید. همچنین توجه داشته باشید در صورتی که قند خونتان بالاتر از ۳۰۰ میلی گرم بر دسی لیتر باشد، نباید ورزش نمایید. اگر شما مبتلا به دیابت نوع دو بوده و قند خونتان بیش از ۳۰۰ میلی گرم بر دسی لیتر باشد، تنها در صورتی که تست کتون ادرار شما منفی بوده و آب کافی نوشیده باشید ممکن است پزشک به شما اجازه ورزش بدهد. برای اطلاع در مورد نحوه انجام تست کتون ادرار، مطلب «در روزهای بیماری چه کنیم؟» را مطالعه نمایید.
عادات غذا خوردن خود را تغییر دهید. ممکن است نیاز باشد با یک متخصص تغذیه برای تغییر مقدار و نوع غذاهای مصرفی خود مشورت نماییدو با اصلاح عادات غذایی از بروز مجدد قند خون بالا جلوگیری کنید.
درباره داروها و انسولین خود با پزشک مشورت نمایید. ممکن است پزشک شما مقدار، زمان بندی، یا نوع داروهای دیابت شما را تغییر دهد. هیچگاه بدون مشورت با پزشکتان نحوه مصرف داروهای دیابت خود را تغییر ندهید.

درمان اورژانس قند خون بالای شدید

 

در صورتی که علائم و نشانه های کتواسیدوز دیابتی و سندرم هیپراسمولار دیابتی را داشتید، به سرعت به اورژانس مراجعه نمایید. توجه داشته باشید که درمان این حالت‌ ها باید در بیمارستان و تحت نظارت تیم درمانی
صورت گیرد. درمان اورژانس قند خون بالا برای بازگرداندن قند خون به محدوده نرمال معمولا شامل موارد زیر است:
جایگزینی مایعات. مایعات به صورت خوراکی یا از طریق وریدی (داخل وریدی) به شما داده می شود تا مایعات بدن جایگزین شوند. این کار مایعات از رفته از طریق ادرار بیش از حد را جبران نموده و همچنین به رقیق کردن قند خون اضافی شما کمک می کند.
جایگزینی الکترولیت ها. الکترولیت ها مواد معدنی موجود در خون هستند که حامل بار الکتریکی اند. نبود انسولین و قند بالا می تواند میزان الکترولیت های خون شما را تغییر دهد. برای جبران این تغییرات، الکترولیت ها از طریق وریدی به شما تزریق شده تا عملکرد طبیعی قلب، عضلات و سلول های عصبی شما حفظ شود.
انسولین درمانی. انسولین فرایندهایی که باعث تجمع کتون در خون شما شده است را معکوس کرده و همراه دریافت مایعات و الکترولیت ها، انسولین نیز معمولا از طریق وریدی به شما تزریق خواهد شد.
چه موقع به بیمارستان مراجعه کنیم؟
در صورت بروز شرایط زیر برای درمان به اورژانس بیمارستان مراجعه نمایید:
بدتر شدن درد شکم، استفراغ یا اسهال مداوم
کتون ادرار متوسط تا بالا
مشکلات تنفسی یا تنفس عمیق و سریع
کاهش سطح هوشیاری

در باره نویسنده / 

مدیروبسایت

مطالب مرتبط

تازه ترین مطالب

  • خونریزی شدید دوران قاعدگی یا منوراژی؛ علائم، علل ایجاد و درمان

    میزان طبیعی از دست دادن خون در یک قاعدگی طبیعی ۶۰ میلی لیتر می باشد از دست دادن خون بیش از  ۸۰ میلی لیتر در یک قاعدگی با طول مدت طبیعی و یا قاعدگی طولانی مدت(بیش از۷روز)به عنوان خونریزی بیش از حد و یا منوراژی شمرده می شود.

  • روشهای سالم افزایش وزن

    اکثر افراد به اشخاصی که می خواهند وزن اضافه کنند، غبطه می خورند چون تعداد افرادی که  دچار اضافه وزن هستند بیشتر بوده و برای این افراد پرهیزات غذایی بسیار دشوار می باشد.

  • تهوع و استفراغ بارداری و راههای درمان آن

    بروز تهوع خفیف تا شدید که گاهی با استفراغ همراه است،در سه ماهه اول بارداری غیرطبیعی نیست.تقریبا ۵۰%زنان در طی دوران بارداری این علائم را تجربه می کنند. تهوع ممکن است در هر زمانی از روز اتفاق بیفتد اما صبح ها شایع تر بوده و به همین علت عارضه صبح گاهی نامیده می شود