«ورزش+عصاره انار»، درمانی طبیعی برای دیابت

نتایج پژوهشی که توسط محققان کشورمان انجام شده، نشان می‌دهد که استفاده از عصاره میوه بهشتی انار در کنار انجام تمرینات ورزشی هوازی، می‌تواند وضعیت تنش‌آمیز زنان یائسه مبتلا به دیابت نوع دو را به‌طور قابل‌توجهی بهبود بخشد.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایسنا، «دیابت نوع دو» یا «دیابت غیر وابسته به انسولین» یک اختلال مزمن و شایع در جهان است که با افزایش قند خون، مقاومت به انسولین و اختلال عملکرد انسولین همراه است. عوامل ارثی و محیطی در این بیماری مؤثرند و با افزایش سن، چاقی، بی­‌تحرکی و کاهش سوخت‌وساز کل بدن شیوع بیشتری نیز پیدا می‌کند.

شواهد نشان داده است، استرس و به دنبال آن تولید «رادیکال‌های آزاد» در شدت گرفتن وضعیت نامساعد بیماران دیابتی نقش دارد. از طرفی سیستم­‌های تدافعی آنزیمی و غیرآنزیمی زداینده رادیکال­‌های آزاد در سلول‌های بیماران دیابتی، تضعیف شده و میزان «پراکسیداسیون لیپیدی» سلول­‌ها یا به‌عبارت‌دیگر تبدیل چربی به رادیکال آزاد، افزایش می‌­یابد.

یکی از مؤثرترین روش‌­ها برای کمک به بیماران دیابتی، تشویق آن‌ها به انجام فعالیت­های بدنی، مخصوصا فعالیت‌های هوازی است. همچنین امروزه کاهش عوارض دیابت با استفاده از برخی عصاره‌­های طبیعی و گیاهی به دلیل دارا بودن ترکیبات مختلف آنتی‌اکسیدان، موردتوجه زیادی قرار گرفته است.

در همین رابطه، پژوهشگرانی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر به بررسی اثر تمرین هوازی با شدت متوسط در کنار مصرف عصاره میوه انار بر میزان تبدیل چربی به رادیکال آزاد و با ارزیابی شاخصی به نام «سطوح مالون‌دی‌آلدئید پلاسمایی» در زنان یائسه مبتلابه دیابت نوع دو پرداخته‌اند.

برای انجام این پژوهش که با مشارکت زنان دیابتی یائسه‌ای از شهرستان بابل انجام‌شده، ابتدا این افراد که در دامنه سنی بین ۴۵ تا ۶۰ سال قرار داشتند، مورد مصاحبه قرار گرفته و پس‌ازآن درنهایت ۳۳ نفر در گروه‌های مختلف جای داده شدند.

این گروه‌ها شامل موارد زیر بودند: “بدون هیچ‌گونه درمان”، “تحت درمان با عصاره انار” و “تحت تمرین و تحت درمان با عصاره انار”. پس از ۶ هفته تمرین هوازی، نمونه‌گیری خون از بازوی همه زنان تحت آزمایش انجام شد و سپس میزان آنزیم مالون‌دی‌آلدئید (MDA) خون آن‌ها در کنار شاخص‌های دیگر اندازه‌گیری شد.

نتایج این پژوهش نشان داد که تمرین هوازی، تأثیر قابل‌توجه و معنی‌داری بر کاهش آنزیم مالون‌دی‌آلدئید یا MDA که از شاخص‌های مهم تحت تنش بودن بدن است، دارد.

یارمحمدی و همکارانش که اجرای این پژوهش را بر عهده داشته‌اند، با توجه به نتایج حاصله اعتقاد دارند: «اجرای برنامه منظم تمرین هوازی به همراه مصرف عصاره انار با توجه به خاصیت آنتی‌اکسیدانی‌اش، بیش از هرکدام از این موارد به‌تنهایی، منجر به کاهش میزان تبدیل چربی به رادیکال‌­های آزاد شده و تأثیر بیشتری بر کاهش سطح استرس در زنان بزرگسال دیابتی نوع دو دارد».

به گفته این محققان، احتمالا تقویت سیستم دفاع آنتی‌اکسیدانی بدن با توجه به ترکیبات مختلف آنتی‌اکسیدان موجود در عصاره انار توانسته رادیکال‌های آزاد را کاهش داده و خنثی کند که این امر منجر به کاهش پراکسیداسیون چربی‌ها و سطح MDA شده است.

شایان ذکر است نتایج این پژوهش در «مجله پزشکی ابن‌سینا» وابسته به دانشگاه علوم پزشکی ارتش جمهوری اسلامی ایران، چاپ شده است.

منبع: یارمحمدی، م. وهمکاران. ۱۳۹۶٫ تأثیر تمرین هوازی با شدت متوسط با و بدون مصرف عصاره انار بر سطح مالون‌دی‌آلدئید پلاسمایی زنان مبتلا به دیابت نوع۲٫ ابن سینا، ۱۹(۳) :۵۹-۵۶٫




دیابت بارداری، تلخ‌ترین قند دنیا

دیابت از شایع‌ترین بیماری‌های مزمنی که بشر امروز با آن درگیر است. امروزه حدود ۴۱۸ میلیون نفر در جهان مبتلا به دیابت هستند که این آمار تا سال ۲۰۴۰ به بیش از ۶۴۰ میلیون نفر افرایش پیدا می‌کند. در ایران ۱۲ درصد افراد بالای ۱۸ سال درگیر دیابت هستند و از هر ۱۰ زن در دنیا ۱ نفر به این بیماری دچار بوده و همچنین از هر ۵ زن در دنیا ۲ نفر به دیابت دوران بارداری گرفتار می‌شوند.

به همین دلیل ۱۴ نوامبر هر سال به نام روز جهانی دیابت نامیده می‌شود تا در این روز توجه جهان به این بیماری مزمن، آمار مبتلایان و همچنین پیشگیری و درمان این پدیده روزافزون جلب شود.

اما در این میان بسیاری از خانم‌ها نگران دیابت از نوع دیابت بارداری هستند. اگر حتی خودتان بارداری را تجربه نکرده باشید، حداقل یک خانم باردار دور و برتان سراغ داریدکه در دوران باردرای مدام نگران دیابت حاملگی و عواقبش بوده؛ تعجب هم ندارد! بیماری پیچیده و بی‌صدایی است که می‌تواند کیفیت زندگی مادر و کودک را برای همیشه تغییر دهد.

در واقع دیابت حاملگی نوعی از دیابت است که حدود ۲ تا ۱۰ درصد زنان باردار در طول دوره ۹ ماهه بارداری با آن دست به گریبان می‌شوند و به همین خاطر یکی از مشکلات شایع دوران بارداری به حساب می‌آید.

دیابت بارداری از کجا می‌آید؟

وقتی غذا می‌خوریم، دستگاه گوارش شروع به خرد کردن غذا می‌کند و آن را به ذراتی موسوم به «گلوکز» تقسیم می‌کند. با ورود گلوکز- که نوعی قند است- به خون، پانکراس شروع به تولید هورمونی به نام انسولین می‌کند تا گلوکز را به سوختی برای سلول‌های بدن تبدیل کند. حالا اگر بدن قادر به تولید انسولین نباشد یا سلول‌ها در واکنش به انسولین مشکل داشته باشند، گلوکز در خون تلنبار می‌شود و سلول‌های بدن هم بدون سوخت می‌مانند و انرژی فرد تحلیل می‌رود.

با توجه به تغییرات هورمونی که در بدن خانم‌های باردار رخ می‌دهد، سلول‌ها انفعال بیشتری نسبت به انسولین نشان می‌دهند و همین می‌شود یک مشکل بزرگ برای بعضی خانم‌های باردار!

وقتی بدن به انسولین اضافی نیاز دارد، پانکراس بخش زیادی از آن را تولید می‌کند اما اگر این اندام نتواند در دوران بارداری انسولین مورد نیاز بدن را تولید کند، سطح گلوکز خون افزایش قابل توجهی پیدا می‌کند که نتیجه آن ابتلای زن باردار به دیابت دوران بارداری است.

البته دیابت بارداری در بیشتر موارد با زایمان از بین می‌رود اما بعضی خانم‌ها که در بارداری دچار این نوع از دیابت می‌شوند، ممکن است در بارداری‌های بعدی هم این مشکل را تجربه کرده و حتی بقیه عمرشان را با این بیماری درگیر باشند.

چگونه می‌توان ابتلای به دیابت دوران بارداری را تشخیص داد؟ تاثیرش بر روند حاملگی چیست؟ چه مشکلاتی برای جنین در پی دارد؟ پاسخ این سوال‌ها و خیلی سوالات دیگر را اینجا بخوانید.

چی بخوریم دیابت نگیریم؟

می‌گویند تمرهندی کلی خاصیت دارد که یکی از آنها مقابله با دیابت است؛ در واقع میوه تمر هندی با کاهش فشار بر لوزالمعده موجب کاهش سطح گلوکز خون می‌شود. بعلاوه به کاهش وزن کمک کرده و در کنار بهبود مقاومت انسولین در افراد مبتلا به دیابت، چربی‌ها را کاهش می‌دهد.

حتی خوراکی‌هایی مثل سویا، سیر و پیاز هم می‌توانند مانع از بروز دیابت در زنان شوند؛ چراکه همگی باعث افزایش ترشح انسولین در خون می‌شوند و گلوگزها را به سوخت مناسبی برای سلول‌های بدن تبدیل می‌کنند.

از آن طرف خوردن بعضی از غذاها می‌تواند باعث افزایش احتمال دیابت بارداری شوند؛ مثلا سیب‌زمینی که نشاسته زیادی دارد که سریع و راحت جذب بدن می‌شود و به همین خاطر غلظت گلوکز پلاسما، مقاومت به انسولین و خطر ابتلا به «دیابت نوع ۲» افزایش می‌یابد.

اگر نگران بخور نخورهای دوران بارداری هستید، می‌توانید با مطالعه مطالب مفیدی که اینجا وجود دارد، اطلاعات خود را افزایش دهید و نه تنها بارداری‌تان را به سلامت سپری کنید که احتمال بروز بیماری‌های مختلف از جمله دیابت را در فرزندتان کاهش دهید.

خواب خوب هم شاید موثر باشد

اخیرا چند تحقیق انجام شده که نشان می‌دهند احتمالا زمان خواب‌تان می‌تواند دیابت بارداری را از شما دور کند. این پژوهش‌ها نشان داده‌اند مادران بارداری که هر شب کمتر از ۶ ساعت می‌خوابند، در مقایسه با زنانی که خواب شبانه طولانی‌تری دارند، ۲ تا ۳ برابر بیشتر در معرض ابتلا به دیابت بارداری هستند.
این تحقیقات ثابت نکرده که کم‌خوابی باعث دیابت بارداری می‌شود اما ظاهرا کم‌خوابی می‌تواند بر بروز دیابت حاملگی تاثیرگذار باشد. هنوز علت این موضوع مشخص نیست اما پژوهشگران احتمال می‌دهند که تغییرات هورمونی در دوره بارداری با التهاب ناشی از کم‌خوابی دست به دست می‌دهد و نتیجه‌اش می‌تواند مقاومت به انسولین و بالا رفتن سطح قند خون باشد.

ویتامین D ذخیره کنید

یافته‌های تازه محققان نشان می‌دهد کمبود ویتامین D به صورت سرم ۲۵ هیدروکسی ویتامین D که در سطح ۷۵ nmol/L یا کمتر باشد، می‌تواند در بروز دیابت بارداری موثر باشد. در این پژوهش ۱۰ ساله، محققان اطلاعاتی مثل مصرف منابع غذایی و مکمل‌های ویتامین D را در بیش از ۱۵ هزار زن در سن باروری بررسی کردند و اطلاعات دیگر مثل میزان بروز بیماری‌ها، سبک زندگی و عادات غذایی را در دوره‌های ۴ ساله در این افراد بررسی کردند.

نتیجه این پژوهش‌ها نشان دهنده ارتباطی قوی و معنی‌دار بین کمبود ذخیره ویتامین Dپیش از بارداری و بروز دیابت بارداری بود. ضمن اینکه پژوهشگران متوجه وجود رابطه عکس بین دریافت مکمل‌های ویتامین D قبل از بارداری و ابتلا به دیابت بارداری شدند.

در واقع زنانی که پیش از بارداری روزانه حداقل ۴۰۰ واحد ویتامین D دریافت می‌کردند، حدود ۳۰ درصد کمتر از زنانی که قبل از بارداری از مکمل‌های ویتامین D استفاده نمی‌کردند، در معرض دیابت بارداری قرار داشتند.

 




عاداتی که می توانند به دیابت منجر شوند

اگر تا دیر وقت بیدار می مانید ممکن است خود را در معرض خطر ابتلا به دیابت قرار دهید. مطالعه ای که به تازگی توسط دانشمندان کره ای انجام شد، نشان داد، افرادی که تا دیر وقت بیدار می مانند، احتمال بیشتری دارد به بیماری دیابت مبتلا شوند، حتی اگر هشت ساعت در شبانه روز بخوابند.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از عصرایران، دیابت، بیماری است که در آن سطوح گلوکز خون، یا قند خون، بیش از اندازه بالا می رود. گلوکز از غذاهای مصرفی تامین می شود و انسولین هورمونی است که به گلوکز در دسترسی به سلول ها و تامین انرژی مورد نیاز آنها کمک می کند. در صورتی که انسولین به میزان کافی در دسترس نباشد، گلوکز در جریان خون باقی می ماند و ابتلا به دیابت را در پی دارد.

به گزارش “ریدرز دایجست”، اضافه وزن یا عادات بد غذا خوردن تنها مواردی نیستند که می توانند به دیابت منجر شوند. شاید شگفت زده شوید اگر بدانید برخی عادات که بی اهمیت به نظر می رسند ممکن است شما را در معرض خطر ابتلا به بیماری قرار دهند.

کاهش مصرف قهوه

مطالعات نشان داده اند که مصرف قهوه (کافئین‌دار و بدون کافئین) می تواند حطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را کاهش دهد. مطالعه ای که در دانشکده بهداشت عمومی هاروارد تی.اچ. چان انجام شد، نشان داد خطر ابتلا به بیماری دیابت در افرادی که روزانه شش فنجان قهوه می نوشند، نسبت به آنهایی که قهوه نمی نوشند، ۳۳ درصد کمتر است. برخی اجزا قهوه به نظر می رسد مقاومت به انسولین را کاهش می دهند و ممکن است سوخت و ساز گلوکز، فرآیند تبدیل گلوکز به انرژی، را تقویت کنند.

بیدار ماندن شبانه مزمن

اگر تا دیر وقت بیدار می مانید ممکن است خود را در معرض خطر ابتلا به دیابت قرار دهید. مطالعه ای که به تازگی توسط دانشمندان کره ای انجام شد، نشان داد، افرادی که تا دیر وقت بیدار می مانند، احتمال بیشتری دارد به بیماری دیابت مبتلا شوند، حتی اگر هشت ساعت در شبانه روز بخوابند.

افرادی که تا دیر وقت بیدار می مانند در برابر سطوح بالای نور مصنوعی از منابع مختلف مانند تلویزیون و گوشی های هوشمند قرار می گیرند، که این شرایط با کاهش حساسیت به انسولین و تنظیم ضعیف قند خون پیوند خورده است. همچنین، بیدار ماندن تا دیر وقت با کیفیت پایین خواب و کمبود خواب پیوند خورده است که می تواند در سوخت و ساز اختلال ایجاد کند.

رژیم غذایی با محتوای پروبیوتیک کم

زمانی که جمعیت باکتری های مضر روده بیشتر از جمیعت باکتری های خوب می شود، خطر ابتلا به دیابت افزایش می یابد. معده شما به باکتری های خوب که پروبیوتیک نامیده می شوند، نیاز دارد تا شرایط خوب گوارش شکل بگیرد. سطوح پایین این باکتری های مفید می تواند به شکل گیری التهاب منجر شده و در نهایت مقاومت به انسولین را موجب شود. غذاهایی مانند ماست، کلم ترش، و برخی پنیرها را در رژیم غذایی خود جای دهید تا جمعیت باکتری های خوب ساکن بدن شما افزایش یابد.

گرم کردن مجدد غذا در ظروف پلاستیکی در مایکروویو

گرم کردن مجدد غذاهای آماده که در بسته بندی ها و ظروف پلاستیکی قرار دارند می تواند خطر ابتلا به دیابت را افزایش دهد. دو ماده شیمیایی در تولید این بسته بندی ها و ظروف استفاده می شوند که با خطر افزایش یافته ابتلا به دیابت در کودکان و نوجوانان پیوند خورده اند. این مواد شیمیایی مقاومت به انسولین را افزایش می دهند، که در کنار فشار خون بالا از پیش زمینه های ابتلا به دیابت محسوب می شود.

قرار نگرفتن در معرض نور خورشید

این که خود را از پرتوهای مضر و سرطان‌زای خورشید محافظت کنید، اهمیت دارد، اما مواجهه ناکافی با نور خورشید نیز ممکن است خطر ابتلا به بیماری دیابت را افزایش دهد. بنابر نتایج مطالعه ای که توسط پژوهشگران اسپانیایی انجام شد، افرادی که کمبود ویتامین D دارند، بدون در نظر گرفتن وزن، احتمال بیشتری دارد به دیابت نوع ۲ و پیش دیابت مبتلا شوند. قرار گرفتن در معرض نور خورشید به تولید ویتامین D در بدن کمک می کند، که پژوهشگران معتقدند این ویتامین در عملکرد درست لوزالمعده که تولید انسولین را بر عهده دارد و به تنظیم قند خون کمک می کند، نقش دارد. افزون بر مصرف مواد غذایی حاوی ویتامین D، پس از مشورت با پزشک می توانید مصرف مکمل این ویتامین را نیز مد نظر قرار دهید.

تلویزیون تماشا کردن بیش از اندازه

نتایج مطالعه ای که در دانشگاه پیتسبورگ انجام شد، نشان داد هر ساعتی که بی تحرک در برابر تلویزیون سپری می کنید، خطر ابتلا به بیماری دیابت را تقریبا تا چهار درصد افزایش می دهد. نشستن بیش از اندازه می تواند به ذخیره چربی احشایی منجر شود که افزایش دور کمر را در پی دارد. وزن شکمی اضافی به طور قابل توجهی خطر ابتلا به دیابت را در نتیجه کاهش حساسیت بدن به انسولین افزایش می دهد.

نخوردن صبحانه

نادیده گرفتن وعده غذایی صبحگاهی نه تنها شما در ادامه روز بسیار گرسنه می سازد، بلکه می تواند شرایطی عالی برای ابتلا به دیابت نوع ۲ ایجاد کند. هنگامی که بدن را از غذا محروم می سازید، سطوح انسولین دچار اختلال می شود، که این شرایط کنترل قند خون را دشوارتر می سازد.




کنترل بهتر دیابت با رعایت چند نکته در سبک زندگی

کنترل دیابت فراتر از مصرف داروست. رعایت برخی نکات در سبک زندگی روزمره می تواند تاثیر شگرفی بر سلامت کل بدن داشته باشد.

به گزارش خبرنگار مهر، متخصصان توصیه می کنند بکارگیری برخی راهکارهای ساده و ایجاد تغییرات درست در زندگی می تواند به کنترل دیابت کمک کند.

طبق اعلام انجمن دیابت آمریکا، ورزش منظم به کاهش قندخون و همچنین کاهش وزن کمک می کند. پیاده روی و باغبانی می تواند بهترین گزینه برای حفظ تناسب اندام باشند.

کنترل رژیم غذایی هم می تواند راهکار مناسبی برای کنترل دیابت باشد. لازم است غلات کامل را جایگزین نان سفید و پاستا، و میوه و سبزیجات را جایگزین کیک و کلوچه نمایید و از رژیم غذایی فاقد چربی پیروی کنید.

تلاش کنید استرس خود را کنترل نمایید. هورمون های که به هنگام استرس تولید می شوند موجب می شوند کبد گلوکز بیشتری تولید کند. از اینرو استرس کمتر به معنای کنترل بهتر قندخون و پایان دادن به خوردن همراه با هیجان است. یوگا و تای چی از جمله ورزش های هستند که به کاهش استرس کمک می کنند و نفس عمیق و مدیتیشن هم از جمله تکنیک های ریلکسیشن هستند که می توانید هرجا انجام دهید.

محققان تاکید می کنند انجام مراحل فوق می تواند به پیشگیری از عوارض دیابت در آینده کمک کند.




از قند خون بالا چه می دانیم؟

اصطلاح علمی برای توصیف قند خون بالا، «هیپرگلیسمی» است. قند خون زمانی بالا می رود که مقدار انسولین موجود در بدن بسیار اندک است یا بدن قادر نیست به درستی از انسولین موجود استفاده کند. دو نوع قند خون بالا در افراد دیابتی وجود دارد:
قند خون بالای ناشتا: قند خون بالای ۱۳۰ میلی گرم بر دسی لیتر.
قند خون بالای بعد از غذا: قند خون بالای ۱۸۰ میلی گرم بر دسی لیتر.


توجه داشته باشید که اهداف کنترل قند خون با توجه به سن و بیماری های همراه متفاوت بوده، لذا همواره اهداف مناسب را از پزشک خود جویا شوید.

علایم قند خون بالا در دیابت چیست؟

دانستن علائم اولیه قند خون بالا برای افراد دیابتی، بسیار مهم است. در صورت عدم درمان، قند خون بالا می تواند منجر به کتواسیدوز (خصوصا در دیابت نوع یک) یا کمای دیابتی (خصوصا در دیابت نوع دو) گردد؛ که هر دو جزء اورژانس های جدی پزشکی تلقی ﻣﻲشوند.

علایم اولیه قند خون بالا در دیابت

هر زمان که علایمی نظیر تشنگی زیاد، سردرد، اختلال در تمرکز، تاری دید، تکرر ادرار، خستگی مفرط و ضعف را احساس کردید حتما قند خون خود را پایش نمایید.

مشکلات ناشی از قند خون بالا در دراز مدت

قند خون بالا در طولانی مدت، می تواند مشکلاتی نظیر عفونت های پوستی ، تاخیر در التیام زخم ها، کاهش بینایی، مشکلات گوارشی مانند یبوست مزمن یا اسهال، آسیب به چشم ها و کلیه ها را ایجاد نماید. علاوه بر این آسیب اعصاب می تواند منجر به درد، سردی و بی حسی پاها شده و همچنین ریزش مو در اندام های تحتانی و یا اختلال نعوظ را در آقایان به دنبال داشته باشد.

دلایل قند خون بالا در دیابت چیست؟

عدم دریافت انسولین کافی، فراموش کردن تزریق انسولین یا مصرف قرص های کاهنده قند خون همینطور مصرف مقدار زیاد کربوهیدرات نسبت به میزان انسولین تجویزی از عوامل اصلی قند خون بالا در افراد دیابتی است. از سایر عواملی که می تواند باعث بروز قند خون بالا گردد می توان به مواردی مانند عفونت، بیماری، استرس زیاد و فعالیت کم اشاره نمود.

عوارض قند خون بالا

قند خون بالا در دراز مدت می تواند باعث بروز بیماری های قلبی و عروقی، آسیب به اعصاب (نوروپاتی)، آسیب به کلیه (نفروپاتی) و همینطور آسیب به عروق خونی شبکیه (رتینوپاتی دیابتی) و حتی نابینایی شود.
سایر مشکلاتی که می توانند در اثر قند خون بالا ایجاد شوند عبارتند از:
تاری عدسی چشم (آب مروارید)
افزایش فشار داخل چشم ( آب سیاه)
احساس ناراحتی در پاها به دلیل آسیب اعصاب یا خون رسانی ناکافی، که ممکن است باعث ایجاد عفونت های جدی شود.
مشکلات استخوان و مفاصل، مانند پوکی استخوان، سندرم تونل کارپال و شانه منجمد
مشکلات پوستی شامل عفونت های باکتریایی و قارچی و زخم های غیر قابل ترمیم
عفونت دندان و لثه
اورژانس قند خون بالا
چنانچه قند خون خیلی بالا برود یا مدت طولانی بالا بماند، ممکن است یکی از دو حالت خطرناک زیر اتفاق بیافتد که هردو از اورژانس های دیابت محسوب ﻣﻲشوند.
کتواسیدوز دیابتی: کتواسیدوز دیابتی زمانی ایجاد ﻣﻲشود که انسولین کمی در بدن وجود داشته باشد. بدون حضور انسولین کافی، قند خون نمی تواند وارد سلول ها شده و به عنوان منبع انرژی مصرف شود. در نتیجه قند خون بالا و بالاتر رفته و بدن به ناچار برای تامین انرژی خود از چربی ها استفاده می کند. ادامه این روند باعث تولید اسیدهایی سمی به نام «کتون » در بدن می شود. کتون های اضافی در خون تجمع یافته و سرانجام وارد ادرار می شوند. اگر این شرایط درمان نگردد می تواند منجر به کمای دیابتی شده و زندگی فرد را با تهدید جدی رو به رو سازد.
کمای قند بالا یا سندرم هیپراسمولار دیابتی: این حالت بیشتر در افراد مبتلا به دیابت نوع دو رخ می دهد و زمانی ایجاد می شود که بدن انسولین تولید می کند اما این انسولین نمی تواند کار خود را به درستی انجام دهد. در این حالت ممکن است قند خون به شدت بالا برود زیرا انسولین موجود درست کار نمی کند و در نتیجه بدن ﻧﻤﻲتواند از گلوکز یا چربی به عنوان منبع سوخت استفاده نماید. در ادامه قند خون وارد ادرار شده و حجم ادرار افزایش می یابد. در صورت عدم درمان، قند بالا می تواند منجر به کما گشته و به دلیل کم آب شدن بدن، زندگی فرد در معرض تهدید قرار گیرد. در نتیجه؛ درمان به موقع و مناسب پزشکی در این موارد، حیاتی است

پیشگیری

توصیه های زیر می تواند به حفظ قند خون شما در محدوده هدف کمک نماید:
برنامه غذایی دیابتی خود را دنبال نمایید. باید میزان و زمان بندی وعده ها و میان وعده ها را با انسولین یا داروهای دیابت خوراکی خود تنظیم نمایید.
قند خون خود را پایش نمایید. بسته به نوع برنامه درمانی شما، ممکن است لازم باشد چند بار در هفته یا چند بار در روز قند خون را اندازه گیری و ثبت کنید. اندازه گیری دقیق قند، تنها راه اطمینان از قرار داشتن قند خون خود در محدوده هدف است.
داروی خود را طبق تجویز پزشک مصرف نمایید.
در صورت تغییر فعالیت بدنی، داروهای خود را تنظیم نمایید. این تنظیم باید بر اساس نتایج تست قند خون و نوع و طول مدت فعالیت صورت گیرد. توجه داشته باشید که باید در این زمینه با پزشک خود مشورت نمایید.

کارت شناسایی دیابت

بسیاری از افراد مبتلا به دیابت، به خصوص کسانی که از انسولین استفاده می کنند، باید یک کارت شناسایی دیابتی با خود همراه داشته باشند.
در صورت افت قند خون یا قند خون بالای شدید، تصادف، یا سایر مواقع اضطراری، کارت شناسایی دیابتی می تواند اطلاعات حیاتی در مورد وضعیت سلامت شخص، مانند نوع دیابت و استفاده از انسولین را فراهم نماید. پرسنل اورژانس پزشکی آموزش دیده اند تا زمانی که فرد قادر به ارائه مشخصات خود نباشد، به دنبال چنین مدارکی بگردند.
پس به عنوان یک فرد دیابتی همواره کارت شناسایی دیابت خود را به همراه داشته باشید.

قند خون بالا چگونه درمان می شود؟

 

در صورت بروز هر یک از نشانه های اولیه قند خون بالا، حتما قند خون خود را چک کرده و با پزشک خود تماس بگیرید. ممکن است پزشک نتایج چندین بار اندازه گیری قند خون را خواسته و یکی از توصیه های زیر را ارائه دهد:
آب بیشتری بنوشید. آب کمک می کند تا قند اضافی از طریق ادرار دفع شود، علاوه بر این نوشیدن آب مانع از دست رفتن آب بدن شما می گردد.
ورزش کنید. ورزش به کاهش قند خون شما کمک خواهد کرد. البته توجه داشته باشید در صورتی که شما مبتلا به دیابت نوع یک بوده و قند خونتان بالاتر از ۲۵۰ میلی گرم بر دسی لیتر باشد، می باید ابتدا تست کتون ادرار را انجام دهید. در صورت مثبت بودن این تست شما نباید ورزش نمایید. همچنین توجه داشته باشید در صورتی که قند خونتان بالاتر از ۳۰۰ میلی گرم بر دسی لیتر باشد، نباید ورزش نمایید. اگر شما مبتلا به دیابت نوع دو بوده و قند خونتان بیش از ۳۰۰ میلی گرم بر دسی لیتر باشد، تنها در صورتی که تست کتون ادرار شما منفی بوده و آب کافی نوشیده باشید ممکن است پزشک به شما اجازه ورزش بدهد. برای اطلاع در مورد نحوه انجام تست کتون ادرار، مطلب «در روزهای بیماری چه کنیم؟» را مطالعه نمایید.
عادات غذا خوردن خود را تغییر دهید. ممکن است نیاز باشد با یک متخصص تغذیه برای تغییر مقدار و نوع غذاهای مصرفی خود مشورت نماییدو با اصلاح عادات غذایی از بروز مجدد قند خون بالا جلوگیری کنید.
درباره داروها و انسولین خود با پزشک مشورت نمایید. ممکن است پزشک شما مقدار، زمان بندی، یا نوع داروهای دیابت شما را تغییر دهد. هیچگاه بدون مشورت با پزشکتان نحوه مصرف داروهای دیابت خود را تغییر ندهید.

درمان اورژانس قند خون بالای شدید

 

در صورتی که علائم و نشانه های کتواسیدوز دیابتی و سندرم هیپراسمولار دیابتی را داشتید، به سرعت به اورژانس مراجعه نمایید. توجه داشته باشید که درمان این حالت‌ ها باید در بیمارستان و تحت نظارت تیم درمانی
صورت گیرد. درمان اورژانس قند خون بالا برای بازگرداندن قند خون به محدوده نرمال معمولا شامل موارد زیر است:
جایگزینی مایعات. مایعات به صورت خوراکی یا از طریق وریدی (داخل وریدی) به شما داده می شود تا مایعات بدن جایگزین شوند. این کار مایعات از رفته از طریق ادرار بیش از حد را جبران نموده و همچنین به رقیق کردن قند خون اضافی شما کمک می کند.
جایگزینی الکترولیت ها. الکترولیت ها مواد معدنی موجود در خون هستند که حامل بار الکتریکی اند. نبود انسولین و قند بالا می تواند میزان الکترولیت های خون شما را تغییر دهد. برای جبران این تغییرات، الکترولیت ها از طریق وریدی به شما تزریق شده تا عملکرد طبیعی قلب، عضلات و سلول های عصبی شما حفظ شود.
انسولین درمانی. انسولین فرایندهایی که باعث تجمع کتون در خون شما شده است را معکوس کرده و همراه دریافت مایعات و الکترولیت ها، انسولین نیز معمولا از طریق وریدی به شما تزریق خواهد شد.
چه موقع به بیمارستان مراجعه کنیم؟
در صورت بروز شرایط زیر برای درمان به اورژانس بیمارستان مراجعه نمایید:
بدتر شدن درد شکم، استفراغ یا اسهال مداوم
کتون ادرار متوسط تا بالا
مشکلات تنفسی یا تنفس عمیق و سریع
کاهش سطح هوشیاری




نفروپاتی دیابتی چگونه به کلیه ها آسیب می زند

نفروپاتی دیابتی یک نوع بیماری کلیوی پیشرونده است که در افرادی که دیابت نوع یک و دو دارند رخ میدهد.هر کدام از کلیه ها دارای حدود یک میلیون نفرون است. نفرونها ساختارهای کوچکی هستند است که سموم را از خون جدا میکنند دیابت می تواند باعث ضخیم شدن نفرونها شوند، . این باعث نشت یک نوع پروتئین به نام آلبومین در ادرار می شود که خود، منجر به نفروپاتی دیابتی می شود.علت دقیق ناشناخته است، اما سطح قند خون بالا و فشار خون بالا می تواند به کلیه ها آسیب برساند

نفروپاتی دیابتی به بیماری کلیوی ثانوی به بیماری دیابت گفته می شود در اثر بیماری دیابت ، کلیه ها دچار اختلال در عملکرد شده و پروتئین دفع می کنند . همچنین کلیه ها دچار تغییرات ساختمانی و اختلال عملکردی می شوند .

علل و عوامل خطرساز :

دیابت کنترل نشده برای مدت طولانی باعث آسیب به بسیاری از بافت های بدن می شود . یکی از جاهایی که در اثر دیابت آسیب جدی می بیند ، کلیه است . کلیه ها از واحدهایی به نام نفرون درست شده اند . سر هر نفرون را گلومرول می گویند که حاوی عروق ریز کلیه است .
در اثر دیابت جدار گلومرول ها ضخیم می شوند و آسیب می بینند .
گلومرول جایی است که خون فیلتر شده تا ادرار را تشکیل دهد . گلومرول مانند یک صافی عمل می کند و به همه مواد اجازه عبور از خون و ورود به نفرون را نمی دهد . ازجمله این مواد پروتئین است .
در اثر دیابت و آسیب به گلومرول ها هم سرعت تشکیل ادرار ، کاهش می یابد و هم پروتئین ها در ادرار دفع می شوند .
دفع پروتئین در ادرار بیماران دیابتی معمولاً ۱۰-۵ سال قبل از علائم کلیوی بیماری دیابت رخ می دهد .
نفروپاتی دیابتی معمولاً همراه با پرفشاری خون است .
نفروپاتی دیابتی به تدریج باعث ایجاد اختلالی به نام سندرم نفروتیک می شود .
سندرم نفروتیک با دفع مقادیر زیاد پروتئین در ادرار و نیز نارسایی مزمن کلیه مشخص می شود .
در نهایت نفروپاتی دیابتی باعث بیماری پیشرفته و غیرقابل برگشت کلیه می شود .
بیماری کلیوی ناشی از دیابت شایعترین دلیل نارسایی مزمن کلیه و بیماری کلیوی پیشرفته غیرقابل برگشت در ایالت متحده محسوب می شود .
در حدود ۳۰-۲۰ درصد بیماران دیابتی نوع ۱ یا ۲ در نهایت مبتلا به نفروپاتی دیابتی خواهند شد . مبتلایان به دیابت نوع ۲ نسبت به نوع یک کمتر به بیماری پیشرفته کلیوی مرحله آخر (‌ غیرقابل برگشت ) دچار می شوند .
۲۰ درصد مبتلایان به دیابت نوع ۲ بعد از ۲۰ سال دچار بیماری کلیوی مرحله آخر می شوند در حالیکه این مقدار در دیابت نوع ۱ ، ۷۵ درصد است .
در آغاز بیماری دیابت ، کلیه ها زیاد آب دفع می کنند و فرد دچار پرنوشی و ادرار زیاد می شود اما بعد از آنکه بیماری دیابت باعث آسیب کلیه ها شد میزان ادرار کم می شود و دفع پروتئین در ادرار به تدریج زیاد می شود .

پیشگیری :

در مراحل اولیه گرفتاری کلیوی در بیماران دیابتی و زمانیکه دفع پروتئین هنوز کم است ، کنترل دقیق قند خون وکنترل فشار خون میتواند از پیشرفت بیماری به سمت نارسایی کلیوی پیشرفته جلوگیری کند حتی سبب بازگشت آن ( بهبود آن ) میشود .
در مراحل پیشرفته تر که دفع پروتئین زیاد شد معمولاً کنترل دقیق قند خون ، محدودیت مصرف پروتئین ، کنترل فشار خون در کند شدن روند بیماری مؤثر است اما روند بیماری را متوقف نخواهد کرد .

علائم و نشانه ها :

باد کردن ( ورم کردن )‌ صورت ، اندام ها ( پاها )
اضافه وزن غیرارادی
کاهش اشتها
از دست دادن وزن غیرارادی ( بخاطر از دست دادن پروتئین بدن و مصرف پروتئین عضلات و � )
تهوع ،‌ استفراغ
خستگی ، حال عمومی بد ، سردرد ، سکسکه های مکرر ،‌ خارش بدن
فشار خون بالا
� تشنگی ، پرنوشی ، زیاد ادرار کردن ( در مراحل ابتدایی بیماری )

تشخیص :

آزمایش نمونه ادرار و بررسی پروتئین در آن می باید صورت بگیرد .
وجود پروتئین در ادرار نشانه آسیب کلیوی در اثر دیابت می باشد .
پروتئین دفع شده ، بیشتر اوقات آلبومین است .
گاه برای اندازه گیری مقدار پروتئین دفع شده ، نیاز به جمع آوری ادرار ۲۴ ساعته است .
در آزمایش تجزیه ادرار علاوه بر پروتئین ، ممکن است قند نیز یافت شود که نشانه کنترل ضعیف قندخون توسط بیمار است .
اندازه گیری مقدار کراتینین سرم و نیتروژن اوره خون برای فهمیدن میزان آسیب کلیوی و نارسایی کلیوی صورت می گیرد . با پیشرفت نارسایی کلیوی مقدار کراتینین سرم و نیتروژن اوره خون بالا می رود




هیپرگلیسمی و کتواسیدوز چیست؟

 

بیماری هیپرگلیسمی

در عارضه هیپرگلیسمی در برخی موارد ممکن است تا زمانی که قند خون بسیار بالا نرفته، هیچ علامتی بروز نکند. عفونت های مکرر مانند برفک، عفونت مثانه و عفونت های پوستی از نشانه های هیپرگلیسمی هستند. هیپرگلیسمی در حالت خفیف جای نگرانی ندارد و به راحتی درمان می شود و بیمار به حالت عادی بر می گردد اما این اختلال به طور بالقوه می تواند خطرناک باشد.

هیپرگلیسمی چیست؟
هیپرگلیسمی ( افزایش قند خون) به حالتی گفته می شود که در آن قند خونتان خیلی بالا رفته (به ۲۴۰ میلی گرم در سی لیتر یا بیشتر ار آن می رسد.) و بالا نیز باقی می ماند. وقتی که هیپرگلیسمی اتفاق می افتد نشان میدهد که مرض قند شما از کنترل خارج شده است. معمولا هیپرگلیسمی به آرامی ایجاد می شود و در بیشتر مواقع مشکل فوریت داری نمی باشد.

 

اما اگر قند خون شما مدت زمان طولانی باقی بماند ممکن است چندین مشکل بسیار خطرناک ایجاد کند. بسیاری از پزشکان عقیده دارند که هیپرگلیسمی طول کشیده ممکن است ایجاد مشکلاتی در چشم، قلب و کلیه بکند و اگر مرض قند شما از نوع ۱ است هیپرگلیسمی می تواند منجر به کتواسیدوز بشود. کتواسیدوز وضعیت بسیار خطرناک پزشکی است.

 

هیپرگلیسمی چه علائمی دارد؟
در عارضه هیپرگلیسمی در برخی موارد ممکن است تا زمانی که قند خون بسیار بالا نرفته، هیچ علامتی بروز نکند. با این حال شایع ترین علائم هیپرگلیسمی عبارتند از:
– افزایش تشنگی و خشکی دهان از علائم هیپرگلیسمی هستند.
– در هیپرگلیسمی معمولا نیاز به دفع ادرار مکرر وجود دارد.
– تاری دید و خستگی از نشانه های هیپرگلیسمی هستند.
– از دیگر علائم هیپرگلیسمی می توان به کاهش وزن ناخواسته اشاره کرد.
– عفونت های مکرر مانند برفک، عفونت مثانه و عفونت های پوستی نیز از نشانه های هیپرگلیسمی هستند.

 

 از نشانه های هیپرگلیسمی می توان به تاری دید و خستگی اشاره کرد

 

چه چیزی باعث هیپرگلیسمی می شود؟
هیپرگلیسمی می تواند در مواقع زیر اتفاق بیافتد:
 هنگامی که غذای بیش از حد مصرف نمائید.
ورزش و فعالیت کافی انجام ندهید.
به مقدار کافی انسولین یا داروهای خوراکی مصرف نکنید.
به بیماری دیگری مبتلا شوید.
تحت فشار روحی بیش از حد قرار بگیرید.
یک یا چند  تا از این عوامل می تواند باعث بالا رفتن قند خون شما بشود.

به همین علت است که بکار بستن یک روش روزانه مستمر و اندازه گیری قند خون توسط خودتان بطور منظم اهمیت دارد. به این ترتیب شما خواهید توانست  تعادل صحیحی بین  رژیم غذائی، فعالیت فیزیکی و داروهای خود ایجاد کنید.

 

در عارضه هیپرگلیسمی چه زمانی نیاز به مراقبت های فوری پزشکی هست؟
اگر شما همراه با هیپرگلیسمی هر کدام از علائم زیر را تجربه کردید، باید به دنبال مراقبت های فوری پزشکی باشید:
– احساس مریضی
– شکم یا معده درد
– تنفس سریع
– نشانه های کم آبی بدن مانند سردرد، پوست خشک و ضعیف و ضربان قلب سریع
– مشکلات خواب
این علائم می توانند نشانه ای از ابتلا به کتواسیدوز دیابتی یا سندرم هیپراسمولار باشند.

 

پیشگیری از هیپرگلیسمی
– برای پیشگیری از هیپرگلیسمی برنامه رژیم غذائی را بطور دقیق اجرا کنید. وعده های غذائی را همانطور که از قبل برای شما برنامه ریزی شده است رعایت کنید. هیچوقت خوردن صبحانه را به امید آنکه در ناهار جبران خواهید کرد به تاخیر نیندازید. به یاد داشته باشید بدن شما موقعی انسولین را بهتر مصرف می کند که در هر وعده، غذای کمتری مصرف کنید ولی تعداد وعده ها را افزایش دهید.

 

– برای پیشگیری از هیپرگلیسمی برنامه فعالیت بدنی روزمره خود را بطور مرتب انجام دهید و تمام احتیاطات لازم را حین ورزش بکار ببندید. قند خون خود را قبل و بعد ورزش آنگونه که پزشک دستور داده اندازه گیری کنید.
– اگر دیابت شما از نوع یک است درباره اینکه آیا وقتی قند خونتان بالاتر از ۲۴۰ میلی گرم در دسی لیتر است ورزش کردن صلاح است یا نه با پزشک خود مشورت کنید.
– داروهای خود را آنگونه که توصیه شده، به مقدار مناسب و در زمان مناسب مصرف کنید. قند خون خود را بطور منظم اندازه گیری کنید. برنامه منظمی را که توسط پزشک تعیین شده اجرا کنید. نتایج آزمایشات قند خون توسط خودتان را یادداشت کنید و الگوی قند خون های بالا را ملاحظه کنید.
– اگر بیمار شده اید برنامه روز بیماری را بکار ببندید. برای پیدا کردن مهارت بیشتر در چگونگی کنترل مرض قند خود به فرا گررفتن آموزش های لازم ادامه دهید.

 

 

کتواسیدوز چیست؟

اگر هیپرگلیسمی درمان‌ نشود،  ممکن است به عارضه‌ای به نام کتواسیدوز منجر شود که گاهی به آن اغمای دیابتی می‌گویند. این عارضه هنگامی رخ می‌دهد که انسولین کافی در بدن برای استفاده از  قندخون وجود نداشته باشد،‌ بنابراین بدن شروع به تجزیه چربی‌ها به عنوان سوخت می‌کند.

در این هنگام است که فراورده‌های پس‌ماندی به نام کتون تولید می‌شود. هنگامی که بدن نمی‌تواند این کتون‌ها را با سرعت کافی از راه ادرار دفع کند،‌ این مواد در بدن تجمع می‌یابند، و ممکن است به کتواسیدوز منجر شوند.

این عارضه نیاز به درمان فوری دارد. علائم آن تنفس سریع، رایحه میوه‌ای در نفس،‌ استفراغ،‌ تهوع و خشکی دهان است.

ورزش می‌تواند به کاهش قند خون و پیشگیری از کتواسیدوز کمک می‌کند. اما اگر قند خون شما به بالای ۲۴۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر برسد،‌ باید ادرارتان از لحاظ وجود کتون‌ها مورد بررسی قرار دهید (با نوارهای مربوط به این آزمایش). اگر کتون در ادرارتان وجود داشته باشد،‌ “نباید” ورزش کنید و باید فورا به پزشک مراجعه کنید.




چطور بیماران دیابتی را تغذیه کنیم؟

یک متخصص تغذیه و استادیار دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: یک بیمار دیابتی با کنترل و درمان مناسب می‌تواند سال‌ها یک زندگی طبیعی از نظر کمی و کیفی داشته باشد.

به گزارش ایسنا،  دکتر عبدالرضا نوروزی در مراسم بزرگداشت روز دیابت که در تالار رازی مشهد برگزار شد، افزود: یک بیمار دیابتی با کنترل و درمان مناسب می‌تواند سال‌ها یک زندگی طبیعی از نظر کمی و کیفی داشته باشد ولی اگر بیماری به حال خودش رها شود، بیمار دچار عوارضی خواهد شد که بلافاصله ظاهر نشده و در طول سال‌های آینده بروز می‌کند.

وی افزایش چربی، ‌کلسترول و فشارخون را از عوارض دیابت برشمرد و گفت: رژیم غذایی سالم، حفظ وزن در محدوده نرمال، فعالیت ورزشی، ترک سیگار و کاهش استرس از مهمترین اقدامات برای کنترل بیماری دیابت است.

وی افزود: کنترل فشارخون، چربی خون به ویژه کلسترول، رعایت بهداشت پا و استفاده از کفش راحت و معاینه منظم چشم از مواردیست که افراد دیابتی باید به آن توجه کنند.

نوروزی با بیان اینکه افت قند خون تقریبا در همه دیابتی‌ها اتفاق می‌افتد، گفت: لرزش، سرگیجه، تعریق، گرسنگی زیاد، رنگ پریدگی، حواس پرتی، مور مور شدن دور دهان،‌ تشنج و تغییر خلق و خو از جمله علائم افت قند خون است.

وی با بیان اینکه بیماران دیابتی نوع یک برای پیشگیری از افت قند خون باید دوز مناسب انسولین را رعایت کنند، افزود: استفاده از داروی دیابت، وعده‌های غذایی با فاصله طولانی، مصرف غذاهایی با نمایه‌های قند بالا و ابتلا به بیماری‌های زمینه‌ای از جمله عواملی است که باعث افت قند خون در بیماران دیابتی می‌شود.

وی ورزش را از جمله عوامل موثر در درمان افت قند خون دانست و گفت: با ۴۵ دقیقه ورزش روزانه قند خون به میزان ۵۰ میلی گرم کاهش می‌یابد علاوه بر این ورزش در کاهش وزن و کاهش نیاز به داروهای دیابتی نیز موثر است؛ همچنین موجب بهبود جریان خون، بهبود روحیه و افزایش اعتماد به نفس می‌شود.

استادیار دانشکده پزشکی مشهد گفت: ورزش باید حداقل ۱۵ دقیقه در هفته و به صورت منظم و مستمر باشد.

وی با بیان اینکه ریسک ابتلا به دیابت در افرادی که پدر و مادر مبتلا به دیابت دارند بالاتر است، افزود: بهترین راه پیشگیری از ابتلا به دیابت برای افرادی که پدر و مادر دیابتی دارند این است که وزن خود را در حد نرمال نگه دارند.

وی خاطر نشان کرد: ۸ کیلوگرم کاهش وزن، میزان قند خون را ۲۰ میلی‌گرم پایین می‌آورد.

نوروزی با بیان اینکه کاهش بسیار زیاد و به صفر رساندن مصرف نشاسته در افراد دیابتی پایه و اساس علمی ندارد، گفت: عدم مصرف نشاسته در دیابتی‌ها مطلوب نیست و یک فرد متوسط ۷۰ کیلوگرمی می‌تواند به میزان ۷۰۰ گرم مواد نشاسته‌ای مصرف کند.

وی ادامه داد: نان باگت و سیب زمینی که نمایه قندی بالایی دارند، قند خون را با سرعت افزایش می‌دهند ولی ماکارونی و نان سنگگ جز بهترین مواد نشاسته‌ای برای افراد دیابتی هستند.

وی با تاکید بر اهمیت کاهش مصرف نمک به ۵ گرم در روز گفت: کاهش مصرف چربی به ویژه چربی‌های حیوانی و مصرف حداقل پنج وعده سبزیجات در روز از نکاتی است که بیماران دیابتی باید به آن توجه کنند.

استادیار دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: بیماران دیابتی منعی در مصرف برنج ندارند ولی باید میزان مصرف را به ۲۰۰ گرم در روز برای یک فرد متوسط کاهش دهند.

وی با بیان اینکه برخلاف تصور معمول میوه‌های شیرین مثل موز و زردآلو برای بیماران دیابتی مضر نیستند، گفت: برای بیماران دیابتی بهتر است که این‌گونه میوه‌ها زیاد رسیده نباشد.

وی با تاکید بر اینکه افراد دیابتی باید سبزیجات بیشتری مصرف کنند، افزود: این بیماران باید از مصرف مواد پرچرب و روغن حیوانی دوری کنند.

نوروزی همچنین گفت: مواد غذایی که به اسم غذای دیابتی رواج پیدا کرده است مثل بیسکویت و شرینی دیابتی در حقیقت برای این بیماران خوب نیست.

وی ادامه داد: در تهیه این نوع غذاها، از مواد شیرین کننده به جای شکر استفاده می‌شود، طعم بد و تلخی دارند لذا تهیه‌کنندگان این غذاها باید برای خوشمزه‌تر شدن غذا از مواد چربی استفاده کنند بنابراین غذاها قند کم و چربی زیاد دارند.

وی افزود: مصرف نوشابه‌های رژیمی برای افراد دیابتی منعی ندارد.

استادیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد همچنین خاطرنشان کرد: در هر ۱۰ ثانیه یک نفر در اثر دیابت یا عوارض ناشی ازدیابت در دنیا می‌میرد و دو نفر به مبتلایان به این بیماری افزوده می‌گردد.

وی با بیان اینکه هر سال دو میلیون نفر از مردم جهان به این بیماری مبتلا می‌شوند، افزود: شمار مبتلایان به دیابت تا ۵ سال بعد به ۳۵۰ میلیون نفر می‌رسد و تا سال ۲۰۲۵ مبتلایان به این بیماری در کشورهای مختلف ۲ تا ۳ برابر بیشتر خواهند شد.

نوروزی افزود: این افزایش در کشورهای حوزه خلیج فارس بیشتر است و پیش‌بینی می‌شود ۲۵ درصد افراد جمعیت این کشورها را بیماران دیابتی تشکیل خواهد داد.




شیوه جدید درمان دیابت با شکربرگ

محققان در مطالعه‌ای جدید دریافته‌اند «شکربرگ» می‌تواند با کمک به کنترل انسولین، درمان جدیدی برای دیابت باشد.

به گزارش خبرنگار مهر، شکربرگ یا «استویا» یک شیرین کننده ۱۰۰ درصد طبیعی است که طبق مطالعه جدید می‌تواند با تحریک پروتئین تنظیم کننده انسولین، جایگزین مناسبی برای قند باشد.

دکتر «کنراد فیلیپارت» سرپرست تیم تحقیق از دانشگاه لوون بلژیک، در این باره می‌گوید: آزمایشات ما نشان داده‌اند که مولفه‌های فعال عصاره استویا موسوم به «استویوزید» و «استویول» موجب تحریک کانال آهن TRPM۵ می‌شوند.

وی در ادامه می‌افزاید: پروتئین‌های موسوم به کانال‌های آهن نوعی مسیر میکروسکوپی هستند که از طریق آنها ذرات کوچک باردار وارد سلول شده و از آن خارج می‌شوند. این کانال‌ها در پشت بسیاری از فرآیندهای بدن قرار دارند.

پروتئین TRPM۵ همچنین به ما در تشخیص طعم تلخ، شیرین و ملس کمک می‌کند.

پروتئین TRPM۵ نه تنها به طعم خوب غذاها کمک می‌کند بلکه این اطمینان را ایجاد می‌کند که لوزالمعده بعد از غذاخوردن، انسولین کافی تولید می‌نماید.

انسولین ماده‌ای ضروری برای حفظ میزان گلوکز در سطح سالم است. همچنین از گلوکز اضافی برای تولید انرژی استفاده کرده و برای پیشگیری از قندخون بالا و ابتلا به دیابت نوع۲ لازم است.

محققان عنوان می‌کنند هنوز باید تحقیقات زیادی در این زمینه انجام شود اما دانشمندان امیدوارند این یافته‌ها بتوانند به ایجاد درمان جدیدی برای دیابت با استفاده از شکربرگ منتهی شوند. این تحقیقات بر روی موش‌ها انجام شده و لازم است یافته‌ها در مورد انسان هم تکرار شود.

آزمایش‌های کلینیکی نشان دادند که استویا می‌تواند به تعادل قند خون کمک کند. به همین دلیل مصرف این گیاه و عصاره آن در بسیاری از کشورها به عنوان یک داروی واقعی برای بیمارانی که از دیابت و هایپوگلیسمیا رنج می‌برند پیشنهاد می‌شود. بومیان پاراگوئه بطور متداول از استویا همراه با چای برای تنظیم قند خون استفاده می‌کنند. مطالعات نشان دادند که میزان قند خون با مصرف استویا تنظیم و درمان می‌شود و اگر میزان قند خون نرمال باشد، شکر برگ در کاهش آن بی تأثیر است.




چطور چشم‌ها را با دیابت حفظ کنیم؟

احتمالا همه دیابتی ها این را می دانند که بیماری شان در بلندمدت، تهدیدی برای سلامت چشم شان است، ولی به احتمال زیاد، بیشترشان نمی دانند که دیابت یکی از چهار علت اصلی نابینایی در دنیاست.

دیابت می تواند باعث بروز آب مروارید، آب سیاه و خون ریزی های عروقی در چشم شما شود. پس برای پیشگیری از این عوارض و مقابله با آن ها باید به فکر بود و اقدام کرد.


میزان شیوع عوارض دیابت با مدت زمان ابتلا به این بیماری، سن بیمار، میزان کنترل قند خون و ژنتیک افراد رابطه مستقیم دارد.

معمولا قند بالا باعث مختل شدن عملکرد سلول های بدن می شود و در مراحل انتهایی، در چشم ایجاد خون ریزی می کند و کار به لیزر عروق خون ریزی کننده می رسد. در این مرحله، دیابت مشکلات چشمی و کلیوی زیادی ایجاد می کند.

بر اثر خرابی عروق چشمی، عروق خزه مانند ریز و نابجایی در چشم رشد می کنند که به راحتی پاره شده و خون ریزی های بدی ایجاد می کنند و به طور کامل دید فرد را می گیرند.

بهترین کار این است که بیمار، قند خونش را بدون تغییر در یک حد مطلوب نگه دارد. اکثر مردم فکر می کنند که اگر قند خون ناشتای آنها نزدیک به ۱۰۰ شود، دیگر مشکلی ندارند، ولی این طور نیست.

طبق جدیدترین مطالعات، قند خون باید کمترین نوسان (تغییر) را داشته باشد؛ یعنی شخص باید قند غیرناشتای خودش را نیم ساعت، دو ساعت و چهار ساعت پس از غذا بررسی کند تا یک رفتار غذایی و دارویی مشخص به دست آورد و قند خونش هیچ وقت بالای ۲۰۰ نرود.

 

با توجه به شیوع بالاى دیابت در جامعه و گرفتارى چشم به عنوان یکى از ارگان هاى هدف در این بیمارى، مطلب ذیل به شکل پاسخ به سئوال هاى شایع تهیه گردیده است تا خوانندگان محترم را از عوارض چشمى این بیمارى، نحوه مقابله و درمان هاى شایع آن تا حدى آگاه سازد.

 

چگونه دیابت روى چشم اثر مى گذارد؟

بیمارى دیابت روى چشم و بینایى به طرق مختلف تاثیر مى گذارد از جمله ایجاد اختلال در بینایى، کاتاراکت (آب مروارید) در سنین پایین، آب سیاه (گلوکوم)، تاثیر روى عصب بینایی، فلج موقت عضلات خارج چشمى و دوبینى. ولى مهم ترین و شایع ترین این عوارض، تاثیر روى پرده چشم (شبکیه) است.

 

دیابت چگونه روى پرده چشم (شبکیه) تاثیر مى گذارد؟

بیمارى دیابت بر روى عروق پرده چشم تاثیر گذاشته و باعث خونریزى در پرده چشم و نشت مواد داخل رگ به روى شبکیه (ایجاد ورم پرده چشم) و در نهایت سبب به وجود آمدن عروق جدید روى پرده چشم مى شود. این عروق جدید نیز مى توانند سبب خونریزى در داخل حفره چشم شوند.

 

چه عواملى سبب تشدید ضایعات دیابت در چشم مى شوند؟

هر چقدر که مدت زمان ابتلا به دیابت بیشتر باشد، بروز ضایعات در چشم بیشتر است، طورى که ۸۰ درصد افرادى که ۱۵ سال یا بیشتر از ابتلا به دیابت آنها مى گذرد، درجاتى از درگیرى شبکیه را دارند. سایر عوامل خطر براى بروز این ضایعات در چشم شامل فشار خون بالا، کم خونى (آنمى)، بیمارى هاى کلیوى، حاملگى و افزایش چربى هاى خون است.

 

چگونه مى توان از بروز ضایعات چشمى در جریان دیابت جلوگیرى کرد؟

درمان قاطع براى پیشگیرى از این ضایعات وجود ندارد، ولى ثابت شده است که کنترل دقیق قند خون مى تواند بروز این ضایعات را به تعویق بیندازد.

علاوه بر کنترل دقیق قند خون، انجام ورزش منظم، کنترل فشار خون، حفظ وزن مناسب بدن و پرهیز از استعمال دخانیات هم مى توانند به جلوگیرى از بروز عوارض چشمی دیابت کمک کنند.

 

چگونه مى توان به بروز ضایعات چشمى در اثر دیابت پى برد؟

نکته مهم این است که در مراحل ابتدایى درگیرى چشم در دیابت، هیچ علامت خاصى وجود ندارد و کاهش دید جزء علائمى است که در مراحل پیشرفته بیمارى دیده مى شود. به همین علت لازم است که معاینات منظم توسط چشم پزشک صورت بگیرد، زیرا تشخیص به موقع و درمان سریع مى تواند از پیشرفت ضایعات جلوگیرى کرده و بینایى بیمار را حفظ کند.

 

معاینات چشمى در چه فواصلى باید انجام شود؟

در مواردى که دیابت نوع دو در سن بالای ۳۵ سال وجود دارد، در همان بدو تشخیص دیابت، معاینات چشمى لازم است و در صورتى که دیابت نوع اول باشد (سن زیر ۳۵ سال) ۱۰ سال پس از تشخیص دیابت، اولین زمان معاینه خواهد بود و در هر دو مورد، در صورتى که علائمی دال بر گرفتارى شبکیه وجود نداشته باشد، معاینات باید هر سال انجام شود و در صورتى که ضایعاتى در سطح شبکیه توسط چشم پزشک مشاهده شود، بنا به صلاحدید پزشک هر ۴ تا ۶ ماه یک بار این معاینات تکرار خواهد شد. در هر بار معاینه براى دیدن کامل پرده چشم (شبکیه) از قطره هاى مخصوص استفاده مى شود که مردمک (سیاهى) چشم را بزرگ تر از حد معمول مى کند و دید چشم مدت ۴ تا ۶ ساعت مختل خواهد بود.

 

چه آزمایشاتى در این موارد انجام مى شود؟

مهم ترین تستى که در جریان دیابت ممکن است انجام شود آنژیوگرافى است که بر خلاف آنژیوگرافى قلب، روش ساده اى است، به طورى که ماده فلورسئین در یکى از رگ هاى روى دست (ساعد یا بازو) تزریق مى شود و سپس دوربینى که در جلوى چشم بیمار قرار گرفته است، عکس هایى را از روى سطح شبکیه مى گیرد. این کار به پزشک کمک مى کند که متوجه شود چه نواحى اى از شبکیه را مى تواند با لیزر درمان کند.

 

چه درمان هایى براى عوارض چشمى دیابت وجود دارد؟

یکى از درمان هاى مهم و اصلى براى دیابت، انجام لیزر براى عوارض دیابت روى شبکیه است. لیزر براى مواردى انجام مى شود که یا تورم شدیدى در ناحیه لکه زرد چشم وجود دارد، و یا عروق خونى زیادى بر روى سطح شبکیه تشکیل شده است. نکته مهم در این قسمت این است که لیزر غالبا باعث افزایش دید نمى شود و انجام لیزردرمانى غالبا براى حفظ بینایى است و مى تواند سبب جلوگیرى از نابینایى در ۸۰ درصد از بیماران شود.

در مواردى که خونریزى شدید در داخل کره چشم وجود داشته باشد و یا عروق جدید سبب ایجاد پارگى و جداشدگى پرده چشم شده باشد، انجام عمل جراحى (ویتروکتومى) به بهبود بینایى چشم کمک مى کند.

 

لیزردرمانى چگونه انجام مى شود؟

انجام لیزردرمانى به شکل سرپایى است، یعنى نیازى به بسترى شدن یا ناشتا بودن بیمار ندارد. بیمار پس از آن که مردمک چشم توسط قطره هاى مخصوص باز شد، پشت دستگاهى مى نشیند و غالبا یک لنز خاص روى چشم بیمار قرار مى گیرد و دوز خاصى از نور لیزر به داخل کره چشم تابیده مى شود. در این موارد بیمار معمولا درد کمى احساس می کند و از حرکت چشم ها حین این درمان باید خوداری کند.

 

لیزردرمانى چه عوارضى دارد؟

لیزردرمانى عوارضى مثل کاهش دید محیطى، اختلال در دید رنگ و کاهش دید در شب را دارد. گاهى نیز سبب کاهش دید مرکزى مى شود که اغلب موقتی است. از آنجایى که هیچ درمانى بدون عارضه نیست، باید در نظر داشت که خطرات ناشى از لیزر به مراتب کمتر از زمانى است که هیچ درمانى صورت نگیرد.

 

درمان جراحى در دیابت چیست؟

در مواردى که عروق تازه ی ایجاد شده سبب خونریزى در داخل کره چشم و یا جداشدگى پرده چشم شوند، نیاز به جراحى خاصى است که به آن ویتروکتومى مى گویند.

در پایان یادآور مى شویم که باید با معاینات دوره اى منظم توسط چشم پزشک، از کاهش دید در بیماری دیابت، جلوگیرى کرد.

چطور چشم‌ها را با دیابت حفظ کنیم؟

بالا بودن زیاد قند خون ممکن است باعث آسیب‌رساندن به بسیاری از بخش‌های بدن شود، از جمله قلب، کلیه‌ها و حتی چشم‌ها.

این پیشنهادات می‌تواند به جلوگیری از مشکلات چشمی در دیابت کمک کند:

  • رژیم غذایی توصیه‌شده بوسیله دکتر یا متخصص تغذیه‌تان را رعایت کنید.
  • دست کم ۳۰ دقیقه در روز ورزش کنید.
  • داروهای دیابت‌تان را مطابق تجویز دکتر کنید.
  • قند خون‌ و فشار خون‌ را مرتبا چک کنید. حداکثر تلاش‌تان را بکنید تا قندتان را تحت کنترل درآورید.
  • معاینه چشم سالانه انجام دهید.
  • چشم‌های‌تان را از لحاظ کارتاراکت (آب مروارید) و گلوکوم (آب سیاه) چکاپ کنید.
  • در سه ماهه اول بارداری به نزد متخصص چشم بروید.
  • سیگار نکشید.



عدم تحمل به گلوکز چیست؟

عدم تحمل به گلوکز (IGT) یک عارضه پیش‌دیابتی است که با مقاومت به انسولین و افزایش خطر بیماری‌های قلبی- عروقی همراه است

فرد مبتلا به اختلال تحمل گلوگز ممکن است سال‌‌ها در این حالت بماند،‌ پیش از آنکه به دیابت نوع ۲ مبتلا شود.

سازمان جهانی بهداشت و انجمن دیابت آمریکا عدم تحمل به گلوگز را اینگونه تعریف می‌کنند:

پس از این که ۷۵ گرم گلوکز (قند)‌ به فرد داده شد،‌ اگر میزان قند خون در دو ساعت بعدی ۱۴۰ تا ۱۹۹ میلی‌گرم در دسی‌لیتر باشد، فرد مبتلا به عدم تحمل گلوکز تشخیص داده می‌شود.

در فرد مبتلا به عدم تحمل گلوگز میزان قند خون ناشتا ممکن است طبیعی یا اندکی بالا رفته باشد.

در مبتلایان به عدم تحمل گلوکز ، خطر پیشرفت به سمت دیابت آشکار و ابتلا به بیماری‌های قلبی- عروقی بیشتر از افراد معمول است.

گرچه برخی از داروها ممکن است شروع دیابت آشکار را در این افراد به تاخیر بیندازند، اصلاح سبک زندگی در این افراد نقش مهمتری را در پیشگیری از دیابت ایفا می‌کند.

افرادی که در آنها تشخیص IGT داده می‌شود،‌ باید به طور مرتب ورزش کنند و مصرف مواد قندی‌ را محدود کنند




آشنایی با علائم افت ناگهانی قند خون

هایپو گلیسمی( افت ناگهانی قند خون) اغلب به دیابت مربوط است و عمدتا زمانی رخ می‌دهد که فرد مبتلا به دیابت بیش از حد انسولین تزریق کند، یک وعده غذایی را از دست بدهد و یا ورزش‌های خیلی سخت انجام دهد.

هایپو گلیسمی سطح کم و غیر طبیعی قند در خون شما است یعنی کمتر از چهار میلی مول در لیتر. هنگامی که سطح قند خون شما پایین‌تر از حد معمول باشد، بدن شما به اندازه کافی انرژی برای انجام فعالیت‌های مختلف را ندارد.

در موارد نادر این امکان وجود دارد فردی که مبتلا به دیابت نیست، دچار هایپو گلیسمی شود. نوشیدن الکل و یا داشتن برخی شرایط خاص پزشکی مانند بیماری آدیسون باعث بروز هایپو گلیسمی در افرادی می شود که دیابت ندارند.

با غیر منتظره‌ترین علائم مرتبط با افت ناگهانی قند خون، آشنا شوید.

  • تحریک پذیری: نوسانات خلقی و همچنین گریه‌های هیستریک یا خشم‌های غیر قابل کنترل در برخی از افراد نشانه افت قند خون است. معمولا این حالات احساسی با مصرف منابع سالم غذایی مانند موز و یا دیگر منابع سالم قند برطرف می‌شود.

  • عرق کردن: اگر شما حتی در درجه حرارت متوسط دچار تعریق می‌شوید، این نشان دهنده افت قند خون است. تعریق دائمی یکی از نشانه‌های افت خون است یعنی قند خون کمتر از ۷۰ میلی گرم در هر دسی لیتر. این نوع تعریق که بیشتر در پشت گردن و یا خط مو اتفاق می‌افتد، شب هنگام نیز رخ می‌دهد که به آن هیپوگلیسمی شبانه می‌گویند.

  • حرکت و لرزش: عدم تعادل قند خون می‌تواند سیستم عصبی مرکزی را نیز تحت تاثیر قرار دهد. بدن شما سعی می‌کند هنگام افت قند خون، با آزاد کردن کاتکول آمینها (هورمون‌هایی مانند دوپامین و آدرنالین)، این وضعیت را که به معنای تحریک تولید گلوکز است و می‌تواند به لرزش دست‌ها منجر شود. به طور معمول، دوپامین بیشتر در بدن چیز خوبی است زیرا به عنوان یک ارتقا دهنده خلق و خو و مسکن عمل می‌کند. اما اگر فعالیت ورزشی یا تجربه ای لذت بخش مانند خوردن شکلات نداشته اید باید مراقب این لرزش‌ها و تکان‌ها باشید.

  • سرگیجه: سرگیجه هنگام افت قند خون، به ویژه اگر مبتلا به دیابت باشید، عجیب نیست. بیماران مبتلا به دیابت ممکن است سرگیجه ناگهانی را تجربه کنند که می‌تواند با افزایش ناگهانی دمای بدن همراه باشد و می‌تواند شرایطی هشدار دهنده باشد. در زمان وقوع چنین حالتی، فرد باید به دیگران اطلاع دهد که به بیماری دیابت مبتلا است تا کمک دریافت کرده و در بهترین حالت یک خوراکی به شما داده شود تا سطوح گلوکز خون افزایش یابد. در شرایطی که قند خون پایین می‌تواند موجب احساس سرگیجه شود، دلایل دیگری نیز می‌توانند در این زمینه موثر باشند که دمای بیش از اندازه بالا، کم آبی بدن، یا واکنش به دارو از آن جمله هستند.

  • از دست دادن تمرکز: مغز به طور ویژه نسبت به افت سطوح گلوکز حساس است و ممکن است در این شرایط در حفظ تمرکز روی یک موضوع یا درک صحبت‌های فردی دیگر که موضوعی را برای شما توضیح می‌دهد، دچار مشکل شوید. این ناتوانی در تمرکز ممکن است از خستگی بیش از اندازه ناشی شود، اما بیشتر مواقع می‌توان با دریافت قند آن را اصلاح کرد. مصرف خوراکی‌هایی که از محتوای متعادل پروتئین‌ها و چربی‌ها سود می‌برند به جای مصرف کلوچه یا شکلات توصیه می‌شود.

  • پرش‌های عضلانی: پرش عضلانی می‌تواند یکی از نشانه‌های افت قند خون خفیف باشد – زمانی شکل می‌گیرد که قند خون به زیر ۴۰ میلی گرم در هر دسی لیتر برسد. پرش‌های عضلانی کاملا غیر ارادی هستند و از این رو امکان متوقف کردن آنها وجود ندارد. جدا از قند خون پایین، پرش‌های عضلانی می‌توانند نشانه ای از مصرف بیش از اندازه کافئین باشند و بر همین اساس شاید به کاهش مصرف قهوه و تمرکز بر مصرف کربوهیدرات‌ های پیچیده نیاز باشد.

  • از دست دادن هوشیاری: افرادی که هوشیاری خود را از دست می‌دهند، متوجه این نشانه نمی‌شوند، از این رو نشانه‌های هشدار دهنده دیگر به ویژه اگر به دیابت مبتلا هستید، نباید نادیده گرفته شوند. هیپوگلیسمی دیابتی می‌تواند به تشنج نیز منجر شود که نه تنها برای خود بیمار بلکه برای کل افراد درگیر می‌تواند وضعیتی وحشتناک باشد. در موارد نادر، هیپوگلسمی دیابتی م‌ تواند مرگبار نیز باشد. مصرف قرص گلوکز به عنوان یک راه حل کوتاه مدت برای بیماران دیابتی می‌تواند به تنظیم قند خون کمک کند.

    راه‌های مقابله با بالا رفتن شدید قند خون در دیابتی‌ها

  • افراد دیابتی باید میزان قند خون (گلوگز) شان را در حد طبیعی پایدار نگه دارند. برای این کار باید همه داروهای‌شان را مطابق تجویز پزشک مصرف کنند، سبک زندگی سالمی را دنبال کنند.

    از علل احتمالی هیپرگلیسمی می‌توان به این موارد اشاره کرد:

    • اگر مبتلا به دیابت نوع یک هستید، به اندازه کافی انسولین تزریق نکرده‌اید.
    • اگر مبتلا به دیابت نوع دو هستید، انسولین تولید شده در بدن شما نمی‌تواند به طور موثر عمل کند.
    • پرخوری و ورزش نکردن.
    • ابتلا به بیماری یا عفونت.
    • قرار گرفتن تحت استرس عاطفی.

*وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی




آشنایی با توصیه‌هایی برای داشتن زندگی بهتر با دیابت

دیابت یا بیماری قند، بیماری قابل کنترلی است که بیش از سه میلیون نفر در ایران به آن مبتلا هستند. این بیماری با افزایش قند خون ایجاد می‌شود و علت آن معمولا کاهش میزان ترشح هورمون تنظیم کننده قند خون (انسولین) و یا اختلال در عملکرد انسولین است.

بیماری دیابت در دو نوع اول و دوم در دنیا مطرح است. در دیابت نوع اول بیمار نیاز به تزریق انسولین دارد و بیشتر در کودکان و افراد زیر ۳۰۰ سال ایجاد می‌شود که به آن دیابت وابسته به انسولین می‌گویند.

در بیماری نوع دوم نیز بیمار معمولا نیازی به تزریق انسولین ندارد، اما ممکن است در برخی موارد نیاز به تزریق نیز داشته باشد.

بر اساس اعلام انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور، دیابت نوع دوم  در افراد بالای ۴۰ سال، چاق و کم تحرک بیشتر است که به آن دیابت غیروابسته به انسولین نیز می‌گویند. برای کنترل این بیماری از رژیم غذایی و داروهای خوراکی پایین آورنده قند خون استفاده می‌شود.

پر ادراری، تکرار ادرار، احساس پرنوشی و تشنگی، احساس ضعف و پرخوری و کاهش وزن بدون دلیل از جمله علایم ابتلا به دیابت است.

عوارض دیررس در بیماران دیابتی

عوارض درازمدت بیماری دیابت در صورت عدم کنترل بیماری می‌تواند منجر به اختلالات قلبی- عروقی، بینایی، نارسایی و از کار افتادگی کلیه‌ها و بروز زخم‌های پوستی به‌ویژه در پاها و آسیب‌های عصبی شود و در نهایت موجب صدمات جبران ناپذیری از جمله کوری، قطع پا و سکته قلبی و مغزی شود.

توصیه‌های تغذیه‌ای و بهداشتی برای داشتن زندگی بهتر با دیابت

– برای داشتن یک برنامه صحیح دارویی و رژیم درمانی حتما به پزشک و کارشناس تغذیه مراجعه کنید و خودسرانه نسبت به حذف موادغذایی اقدام نکنید.

– از مواد غذایی حاوی الیاف گیاهی (فیبرغذایی) مانند نان و غلات سبوس‌دار، سبزی‌ها و میوه‌های با شیرینی کمتر استفاده کنید.

– به جای مصرف مواد قندی ساده مانند قند، شکر، مربا، عسل و … از خشکبار و میوه‌های خشک استفاده نمایید.

– میزان مصرف روغن‌های جامد و چربی را در رژیم غذایی خود محدود و در برنامه غذایی خود تا حد امکان از روغن زیتون استفاده کنید.
– از گوشت‌های بدون چربی و مرغ بدون پوست استفاده کنید.

– مصرف ماهی دو بار در هفته توصیه می‌شود.

– از روش‌های پخت آب‌پز، بخارپز، تنوری کردن و کباب کردن به جای سرخ کردن استفاده نمایید.

– از شیر و فرآورده‌های لبنی کم ‌رب استفاده کنید.

– برای کنترل وزن در حد مطلوب، انجام ورزش و فعالیت‌های بدنی مناسب و رعایت رژیم غذایی صحیح زیر نظر پزشک و کارشناس تغذیه، را فراموش نکنید.

– انجام فعالیت‌های ورزشی متناسب با شرایط و وضعیت سلامت فرد، نرمش‌های ملایم روزانه، حداقل ۱۵ دقیقه پیاده‌روی بعد از غذا مفید خواهد بود. اما هرگز با شکم خالی و گرسنه، ورزش و یا پیاده‌روی نکنید.

– برای اطمینان از سلامت چشم و کلیه‌های خود به طور منظم به پزشک متخصص مراجعه کنید.

– شست‌وشوی روزانه پاها با آب ولرم و صابون مناسب و خشک کردن با حوله نرم توصیه می‌شود.




انسولین چیست؟

انسولین هورمونی است که از سلولهای بتای جزایر لانگرهانس غده لوزالمعده ترشح می‌شود و نقش اصلی آن تنظیم قند خون است.
ساختمان مولکول انسولین از دو زنجیره پلی‌پپتیدی A و B ساخته شده که بوسیله پیوندهای دی‌سولفور به یکدیگر متصل شده‌اند.نقش این هورمون در تنظیم قند خون (گلوکز) شناخته شده است. ژن انسولین در روی بازوی کوتاه کروموزوم شماره ۱۱ قرار گرفته است.

ساخت انسولین در سلولهای B جزایر لانگرهانس صورت می‌گیرد. در ابتدا انسولین به صورت یک پیش- هورمون به نام پروانسولین تولید میشود و پس از تغییر و تحولاتی که در ساختار آن ایجاد می‌شود به انسولین تبدیل می‌شود.

ترشح انسولین به جریان خون پیچیده است؛ کلسیم در این ترشح نقش داشته و بوسیله عمل “اگزوسیتوز” محتویات دانه‌های ترشحی از سلولها بتا به محیط خارج سلولی ترشح می‌شود.

گلوکز محرک ترشح انسولین است. به این صورت که گیرنده‌های اختصاصی گلوکز بر روی سلولهای بتا ، تحریک ترشح انسولین را در زمانی که گلوکز خون زیاد می‌شود، انجام می‌دهند.

تاریخچه

انسولین برای اولین بار در سال ۱۹۲۱ در عصاره جدا شده از جزایر لانگرهانس کشف شد و به سرعت اثرات آن در کاهش قند خون شناخته شد و پس از مدت کوتاهی انسولین گاو و خوک در درمان بیماری قند در انسان مورد استفاده قرار گرفت.

انسولین نخستین پروتئینی بود که خواص هورمونی آن شناخته شد، به صورت کاملا خالص و متبلور تهیه شد، نوع و ردیف اسیدهای آمینه آن تعیین گردید و از راه مصنوعی تهیه شد. پروتئین پیش ساز آن شناخته شد و بالاخره اولین پروتئینی بود که به کمک روشهای تولید DNA نوترکیب (Recombinant DNA) برای مصارف تجاری تهیه شد.

ساختمان شیمیایی انسولین

انسولین پلی‌پپتیدی است که از دو زنجیره پپتیدی A و B تشکیل یافته است. تعداد اسیدهای آمینه در زنجیره‌ها که در زنجیره A برابر ۲۱ و در زنجیره B برابر ۳۰ می‌باشد، در انسولینهای جدا شده از اغلب گونه‌های حیوانی ثابت است.

این دو زنجیره به کمک دو پل دی‌سولفور ، یکی بین اسیدهای آمینه شماره ۷ از دو زنجیره و دیگری میان اسیدهای آمینه شماره ۲۰ از زنجیره A و شماره ۱۹ از زنجیره B با یکدیگر اتصال دارند. علاوه بر این ، ریشه‌های اسید آمینه ردیف ۶ و ۱۱ در داخل زنجیره A بوسیله پیوند دی‌سولفور به یکدیگر متصل هستند. مکان این پیوندها در گونه‌های مختلف جانوری ثابت است.

پژوهشگران با بررسی اثرات تغییرات شیمیایی هر یک از اسیدهای آمینه در ردیفهای مختلف ساختمان انسولین موفق شده‌اند قسمتهایی از ساختمان انسولین را که برای بروز اثرات زیست شناختی آن ضروری هستند، تعیین کنند.

انسولین در غلظتهای فیزیولوژیک به صورت یک مونومر ساده است و در غلظتهای بالاتر ، انسولین پلیمریزه شده و ساختمان کمپلکس را به خود می‌گیرد و یونهای روی (Zn ) نقش بسیار مهمی را در ایجاد این کمپلکس بر عهده دارند.

ساخت انسولین در بدن

ساخته شدن انسولین و بسته بندی هورمون به صورت دانه‌های ترشح کننده با نظم معین در درون سلولهای بتا جزایر لانگرهانس غده لوزالمعده صورت می‌گیرد.

ابتدا هورمون به صورت پری پرو انسولین توسط ریبوزومهایی که بر روی شبکه آندوپلاسمی خشن سلولها قرار گرفته‌اند ساخته می‌شود.

 

این پیش ساز که دارای ۲۳ اسیدآمینه آب گریز بنام “قطعه رهبر” است به داخل شبکه آندوپلاسمی هدایت می‌شود. در داخل شبکه این قطعه جدا شده و پیش ساز به “پرو انسولین” تبدیل می‌شود. آرایش فضایی این مولکول به صورتی است که شرایط ایجاد پلهای دی‌سولفور را فراهم می‌سازد.

در ساختمان پروانسولین، از جهت ریشه آمین انتهایی، ابتدا زنجیره B قرار گرفته که با یک رشته اسید آمینه به نام “پپتید C” متصل شده و انتهای دیگر پپتید C با زنجیره A پیوند یافته است.

پروانسولین به داخل دستگاه گلژی منتقل شده تا تحت تاثیر آنزیمهای پروتئولیز کننده، مولکولهای انسولین آزاد می‌شوند که پس از تجزیه دو زنجیره A و B پپتید C آزاد می‌شود. دو زنجیره A و B بوسیله پیوندهای دی‌سولفور به هم متصل می‌شوند و انسولین کامل را به وجود می‌آورند.

ساختمان و شکل دانه‌های ترشح کننده انسولین در حین عبور از داخل غشای پلاسمایی تکمیل می‌شود. این هورمون با یون روی ترکیب شده و هگزامرهایی را تشکیل می‌دهند. این دانه‌ها تحت تاثیر تحریکات خاصی با غشای سلول درآمیخته و محتوای خود را به روش اگزوسیتوز به خارج می‌ریزند.

سیستم تنظیم ترشح انسولین

اثر گلوکز: افزایش گلوکز خون ، مهمترین عامل فیزیولوژیک تنظیم کننده ترشح انسولین است. غلظت گلوکز خون در حالت ناشتا (۸۰ – ۱۰۰ میلی گرم درصد) آستانه غلظتی است که تجاوز از آن با تحریک ترشح انسولین همراه است. و بیشترین اثر محرک گلوکز زمانی حاصل می‌شود که غلظت آن در خون به حدود ۵۰۰ – ۳۰۰ میلیگرم درصد برسد.

اثر اسیدهای آمینه، اسیدهای چرب و ترکیبات کتونی: غذاهای غنی از پروتئین ، ترشح انسولین را تحریک می‌نمایند و اسیدهای آمینه آرژینین ، لیزین و لوسین از محرکهای قوی ترشح انسولین هستند. اثر غلظتهای فیزیولوژیک اسیدهای چرب و ترکیبات کتونی در تحریک ترشح انسولین بسیار ضعیف است.

اثر سایر هورمونها: تعداد زیادی از هورمونها در ترشح انسولین موثر هستند. پلی‌پپتید مهار کننده معده‌ای (GIP) ، غلظتهای زیاد گاسترین، سکرتین و گلوکاگن روده‌ای از طریق افزایش غلظت” AMP حلقوی داخل سلولی” در تحریک ترشح انسولین شرکت دارند. اثر غلظتهای زیاد و طولانی هورمون رشد ، کورتیزول ، لاکتوژن جفتی ، استروژن و پروستروژن نیز منجر به افزایش ترشح انسولین می‌گردد.

اثر انسولین در تبادلات غشاهای سلولی

سرعت واکنشهای فسفوریلاسیون گلوکز و متابولیسم گلوکز در سلولهای عضلانی و بافت چربی با سرعت انتقال گلوکز به داخل سلول متناسب است.

D – گلوکز (ایزومر راست گرد گلوگز) و قندهای شبیه به آن برای عبور از غشا سلول نیاز به حامل دارند و در اغلب بافتها انسولین نقش تقویت کننده این سیستم حامل را بر عهده دارد.

تحت تاثیر انسولین تعداد حاملها افزایش می‌یابد. علاوه بر گلوکز ، انسولین عمل انتقال اسیدهای آمینه ، یونهای پتاسیم و کلسیم ، نوکلئوتیدها و فسفات معدنی را از غشاهای سلولی تقویت می‌کند.




آشنایی با پای دیابتی و مراقبت‌های لازم برای آن

افراد دیابتی‌ که میزان قند خون‌شان برای مدتی طولانی کنترل نشده و بالا بوده است، ممکن است دچار عوارض وخیمی از جمله مجموعه‌ای از مشکلات پا شوند که اصطلاحا «پای دیابتی» خوانده می‌شود.

دیابت دو عارضه ایجاد می‌کند که می‌توانند بر پای شما تاثیر بگذارند:

۱- نوروپاتی دیابتی: دیابت کنترل‌نشده به رشته‌های عصبی آسیب می‌رساند. آسیب اعصاب پاها ممکن است باعث شود که احساس سرما، گرما، یا درد را در پاها از دست بدهید. این اختلال حس را «نوروپاتی حسی دیابتی» می‌نامند.

در نتیجه این عارضه فرد دیابتی متوجه بروز بریدگی یا زخم بر روی پاهایش نخواهد شد. عضلات پاها نیز به علت آسیب رشته‌های عصبی منتهی به آنها ممکن است به درستی عمل نکنند، در نتیجه هماهنگی حرکت پاها به هم می‌خورد و فشار بیش از حدی بر روی یک ناحیه پا وارد می‌آید که خود زمینه‌ساز زخم پا می‌شود.

تخمین زده می‌شود که تا ده درصد افراد دیابتی دچار زخم فشاری یا «اولسر» پا شوند. زخم‌های پا در دیابتی‌ها ناشی از آسیب عصبی و بیماری رگ‌های محیطی است.

۲- بیماری رگ‌های محیطی:

دیابت بر جریان خون هم تاثیر می‌گذارد. در نبود جریان خون کافی در این بیماران، بهبود زخم یا بریدگی بیشتر طول می‌کشد. اختلال جریان خون در دست‌ها و پاها در دیابتی‌ها را «بیماری رگ‌های محیطی» می‌نامند. بیماری رگ‌های محیطی یک اختلال گردش خون است که بر رگ‌های خونی که از قلب دور می‌شوند، تاثیر می‌گذارد.

اگر عفونتی در پا در دیابتی‌ها رخ دهد، به علنت جریان ناکافی خون، خطر تبدیل آن به اولسر یا «گانگرن» (مرگ بافت‌ها در نتیجه نرسیدن جریان خون) بیشتر است.

این دو عامل باعث می‌شوند که انواع مشکلات پا در افراد دیابتی به صورتی شایع‌تر و با شدت بیشتر بروز کند:

پای ورزشکاران: «پای ورزشکاران» یک عفونت قارچی پوست پا است که با خارش، قرمزی، و ترک برداشتن پوست پا بروز می‌کند. میکروب‌ها می‌توانند از راه ترک‌های پوستی به درون پوست راه یابند و باعث عفونت شوند. داروهای ضدقارج برای درمان پای ورزشکاران به کار می‌روند. این داروها ممکن است به صورت قرص و/یا کرم برای استفاده موضعی در محل مبتلا باشند.

عفونت قارچی ناخن: ناخنی که عفونت قارچی پیدا می‌کنند، ممکن است تغییر رنگ دهد (به رنگ زرد- قهوه‌ای درآیند یا مات شود)، ضخیم و شکننده شود، و از بستر ناخن جدا شود. در برخی از موارد ممکن است ناخن خرد شود. محیط تاریک، مرطوب، و گرم کفش‌ها رشد قارچ‌ها را تحریک می‌کند. به علاوه آسیب دیدن ناخن خطر عفونت قارچی آن را افزایش می‌دهد.

درمان عفونت‌های قارچی ناخن سخت است. داروهایی برای کاربرد مستقیم بر روی ناخن در دسترس است، اما این داروها فقط به شمار اندکی از موارد عفونت قارچی ناخن را درمان می‌کنند. ممکن است پزشک داروهای خوراکی برای درمان این عفونت تجویز کند. همچنین درمان ممکن است به برداشت دوره‌ای بافت آسیب‌دیده ناخن نیاز داشته باشد.

پینه پوستی: پینه پوستی از پوست سخت‌شده تشکیل شده است که معمولا در رویه زیرین پا به وجود می‌آید. پینه‌ها ناشی از توزیع نامتعادل وزن، عموما بر روی کف پاشنه یا نرمه پا هستند. پینه همچنین ممکن است به علت پوشیدن کفش با اندازه نامناسب یا به علت ناهنجاری‌های پوستی رخ دهد.

توجه داشته باشید که تشکیل مقداری پینه در کف پا امری طبیعی است. مراقبت مناسب از پا در صورتی که پینه داشته باشد، ضروری است. پس از حمام کردن به آرامی با استفاده از سنگ پا پینه‌های تجمع‌یافته را بردارید. از پدهای بالشکی و کفی در کفش‌های‌تان استفاده کند. داروهایی نیز ممکن است برای نرم کردن پینه‌ها تجویز شوند. هیچگاه پینه را نبرید یا آن با چیزی تیز جدا نکنید.

میخچه:میخچه ناشی از جمع شدن پوست سفت‌شده مجاورت ناحیه استخوانی انگشت پا یا بین انگشتان پا است. میخچه‌ها ممکن است به علت فشار کفش باشند که با انگشتان پا اصطکاک دارد یا باعث سایش انگشتان پا به یکدیگر می‌شود.

در صورتی که دچار میخچه هستید، مراقبت درست از آن ضروری است هنگامی که به حمام می‌روید به آرامی با استفاده از سنگ‌ پا برای برداشتن بافت‌های جمع‌شده استفاده کنید. از موادی که برای برطرف کردن میخچه به صورت بی‌نسخه به فروش می‌رسند، خودداری کنید. هیچگاه میخچه را نبرید یا آن را چیزی تیز جدا نکنید.

تاول: تاول‌های پا ممکن است هنگامی که نتیجه سایش کفش روی نقطه مشابهی از پوست پا است. پوشیدن کفش‌هایی که اندازه پای‌تان نیستند یا پوشیدن کفش بدون جوراب می‌تواند چنین تاول‌هایی را ایجاد کند که ممکن است عفونی شوند.

هنگام درمان کردن تاول‌ها، نکته مهم این است که آنها را نترکانید. پوست پوشاننده تاول به محافظت آن در مقابل عفونت کمک می‌کند. از یک کرم ضدباکتری و یک بانداژ پاک و نرم برای کمک به محاظت پوست و پیشگیری از عفونت در محل تاول‌ها استفاده کنید.

بونیون‌ها:«بونیون» برآمدگی که ناشی از خم شدن انگشت شست به سمت انگشت دوم پا است، اغلب محل مفصل انگشت شست پا با سایر استخوان‌ها پا قرمز و پینه‌دار می‌شود. این ناحیه ممکن است شروع به بیرون زدن و سخت‌شدن کند. بونیون‌ها ممکن است در یک پا یا در هر پا ایجاد شوند.

ممکن است سابقه خانوادگی دچار شدن به آنها وجود داشته باشد، اما آنها اغلب ناشی از پوشیدن کفش‌های پاشنه بلند با پنجه باریک هستند. این کفش‌ها بر روی انگشت شست پا فشار می‌آورند و آن را به سمت انگشت دوم می‌رانند.

استفاده از پد نمدی یا فومی روی پا ممکن است به حفاظت بونیون از تحریک شدن کمک کند. استفاده از وسیله‌ای که برای جدا کردن انگشت شست پا از انگشت پا است، نیز ممکن است مفید باشد. اگر بونیون باعث درد شدید ‌و/یا بدشکلی پا شود ممکن است لازم باشد با انجام جراحی کجی انگشتان پا را تصحیح کرد.

خشکی پوست: خشکی پوست می‌توان باعث ترک برداشتن آن شود که امکان ورود میکروب‌ها را به پوست می‌دهد. از صابون‌ها و لوسیون‌های مرطوب‌کننده برای کمک به مرطوب و نرم ماندن پوست استفاده کند.

اولسرهای پا: اولسر پا یک گسیختگی در پوست یا یک زخم عمیق است که می‌تواند عفونی شود. اولسرهای پا می‌تواند از یک خراشیدگی جزیی، بریدگی‌هایی که به کندی ترمیم می‌شوند یا از اصطکاک ناشی از کفشی که اندازه پا نیست، آغاز شوند. مداخله زودرس برای درمان اولسرها اهمیت دارد. درباره بهترین درمان با دکترتان مشورت کنید.

انگشت چکشی: «انگشت چکشی» که در نتیجه خم شدن انگشت پا به علت ضعف عضلات به وجود می‌آید. ضعف عضلات باعث می‌شود تاندون‌ها (بافت‌هایی که عضلات را به استخوان‌ها متصل می‌کنند) کوتاه‌تر می‌شوند. و باعث می‌شوند که انگشتان به سمت زیر پاها قوس بردارند.

انگشت‌های چکشی ممکن است باعث مشکلاتی در راه رفتن شوند و به سایر مشکلات پا مانند تاول، پینه یا زخم منجر شوند. استفاده از اسپلینت و کفش‌های مخصوص تصحیح‌کننده ممکن است به درمان این عارضه کمک کند. در موارد شدید، ممکن است لازم باشد جراحی برای صاف کردن انگشتان لازم باشد.

ناخنک: ناخنک (ingrown nail) هنگامی رخ می‌دهد که ستیغ ناخن به درون پوست رشد می‌کند. این عارضه باعث ایجاد فشار و درد در طول ستیغ ناخن می‌شود. ستیغ ناخن ممکن است به درون پوست فرو رود و باعث قرمزی، تورم، درد، ترشح و عفونت شود.

شایع‌ترین علت ناخنک فشار ناشی از کفش است. سایر علل آن شامل کوتاه کردن نادرست ناخن، فشرده شدن انگشتان پا به یکدیگر و ضربات مکرر به پا ناشی از فعالیت‌هایی مانند دویدن، پیاده‌روی یا انجام ورزش‌های هوازی. بهترین راه برای پیشگیری از ناخنک، درست کوتاه‌کردن ناخن‌ها است.

اگر این عارضه تداوم پیدا کند یا به عفونت ناخن بینجامد باید به پزشک مراجعه کرد. موارد شدید ناخنک ممکن است نیاز به جراحی برای برداشتن بخشی از ناخن پا و صفحه رشد آن داشته باشد.

زگیل‌های کف‌پایی: زگیل‌های کف‌پایی شبیه پینه‌هایی بر روی نرمه پا یا روی پاشنه به نظر می‌رسند. این زگیل‌ها ممکن است سوراخ‌های ریز یا نقاط سیاه کوچکی در مرکزشان داشته باشند.

این زگیل‌ها معمولا دردناک هستند و ممکن است به طور منفرد یا خوشه‌ای ایجاد شوند. زگیل‌های کف‌پایی به علت ویروسی به وجود می‌آیند که لایه بیرونی پوست در کف پا را آلوده می‌کند. از داروهای بدون نسخه برای زدودن این زگیل‌ها استفاده نکنید. اگر اطمینان ندارید که زگیل کف‌پایی دارید یا پینه، نظر دکترتان را جویا شوید.